Branford Marsalis lijkt zijn hele carrière lang de nieuwsgierigheid van de eeuwige student te hebben behouden. Hij blijft de geschiedenis en zichzelf onderzoeken, en vernieuwt zich door het oude te verdiepen. Voor dit album is de opname uit 1963 van John Coltrane en Johnny Hartman het uitgangspunt. Marsalis vertelt dat hij een nachtje moest slapen over de keuze van de vocalist voor het project. Toen hij wakker werd, was Dianne Reeves de naam die met overtuiging bij hem opkwam. Hartman is bij het grote publiek pas na zijn dood echt bekend geworden, doordat Clint Eastwood zijn nummers prominent gebruikte voor de soundtrack van de film The Bridges of Madison County. Maar Dianne Reeves zal zeker al eerder naar Hartman hebben geluisterd. Haar frasering en intieme vertelling, met een diepere vibratie wanneer ze de lage regionen van haar stem opzoekt, sluiten naadloos aan bij het geluid van dit album.

Waarom klinkt zwarte muziek, geboren uit pijn, zo vreugdevol? Ezra Collective stelt die vraag niet letterlijk, maar hun vijfde album Here Because Of Hope draait er wel om. Het Londense kwintet zoekt het antwoord in een muzikale reis van West-Afrika via de Cariben naar de straten van Londen, de plek waar de band zijn geluid heeft gevormd.

De pijn is meteen hoorbaar. Blow Your Trumpet en Don’t Worry hebben iets van een fanfare in mineur: gedragen, beheerst en zonder de geschiedenis te romantiseren. Tegelijkertijd blijft Ezra Collective weigeren om zich door die zwaarte te laten definiëren. Hoop is hier geen naïef optimisme, maar een keuze.

Dat uitgangspunt krijgt vorm in drie hoofdstukken waarin de ontwikkeling van zwarte muziek en de diaspora als muzikale onderstroom aanwezig zijn. Afrobeat, jazz, reggae, dub, hiphop en soul lopen voortdurend in elkaar over. De poëzie van Leticia Wright versterkt het narratieve karakter van het album, zonder de muziek volledig te willen verklaren.

Opmerkelijk genoeg kent dit veelomvattende genre nu een wederopstanding aan de hand van twee jonge gasten uit Yorkshire, Jonny Enright en Lubi Jovanovic. Zij verzamelden een groep musici, afkomstig uit alle hoeken van de muziekwereld, van Venezuela tot Noord-Engeland en van Puerto Rico tot Spanish Harlem, voor dit kokende album. Nu eens geen ingestudeerde pianoriedels, afgemeten percussiesolo’s en grootmoeders blazers, maar voortdurend uit de pas lopende timbales, ronkende vibrafoons, puntige conga’s en uitzinnig schetterend koper. Luister naar de singles Olufina en Flauta Pa Ti en de uitsmijter Yenyere, die zomaar uit de donkerste kroegen van West-Afrika afkomstig zou kunnen zijn. En nodig dit gezelschap uit voor de festivals van de volgende zomer. Succes gegarandeerd!

Ook de ontstaansgeschiedenis past bij het eigenzinnige karakter van de groep. Het album was lange tijd nauwelijks toegankelijk en verscheen in verschillende vormen. Muzikaal is SOTC II vooral een album van contrasten. In Gimme My Gun botsen gospelachtige toetsen met venijnige gitaarpartijen. Mr. Postman, Wait! klinkt tegelijkertijd funky en psychedelisch. Het is muziek die voortdurend in beweging is en de luisteraar nauwelijks tijd geeft om zich ergens comfortabel te nestelen. Daarin schuilt zowel de kracht als de zwakte van het album. Standing on the Corner heeft ideeën genoeg. Misschien zelfs te veel. De groep stapelt samples, stemmen, ritmes en stijlen op elkaar alsof ze bang is een interessante gedachte te laten ontsnappen. Dat levert momenten van pure muzikale schoonheid op, maar soms ook passages waarin de spanningsboog verdwijnt.

De in Kreuzberg, Berlijn, geboren en in Amsterdam woonachtige pianist Rüttgers beschikt over het vermogen om alledaagse emoties in muziek te vertalen, en zo zijn zeer persoonlijke stijl in kleur en geluid te vervaardigen. Op Re: Satie doet hij dat opnieuw. Zijn trio is op één punt aangepast: in plaats van Thomas Pol hanteert nu Omer Govreen de bas. De even subtiele als allround inzetbare Sun-Mi Hong speelt opnieuw drums. Rüttgers is voor zijn nieuwe album diep in het werk van de Franse pianist en componist Erik Satie gedoken, die bij leven en welzijn werd gezien als provocateur en zonderling. Dat daar wel wat meer achter schuilging bleek later, toen Reinbert de Leeuw zich over het werk van de Fransman ontfermde, en Satie een meester in doeltreffende soberheid bleek te zijn.

Dat Eli Paperboy Reed op zijn tiende album de handen ineenslaat met levende legende Swamp Dogg blijkt een gouden greep te zijn. Van rauwe Memphis soul en zoetgevooisde countrysoul tot gospel en funk; Eli Husock alias Eli Paperboy Reed weet waar Abraham de mosterd haalt. Dat had Swamp Dogg meteen in de smiezen toen hij hem op een muziekfestival tegen het lijf liep. De 84-jarige cultheld speelt op Getting There toetsen, verzorgt achtergrondvocalen en produceerde het album. Daarnaast arrangeerde Reed samen met hem de bescheiden maar effectieve blaasarrangementen en gaan ze een dubbelzinnig gezongen dialoog aan in het funky One Man’s Trash (Is Another Man’s Treasure).

De tekening op de hoes leidde tot discussie met de platenmaatschappij. Thorsen maakte die toen hij tien jaar oud was, en tot zijn verrassing, hij had de tekening lang niet gezien, was daarop een prominente plek voor de zon. Niet alle tracks op het album zijn overigens van Thorsen, drummer Lørup schreef het prachtig intieme pianostuk For A Minute, over de genoegens van de kleine dingen des levens. En Stow An Latch is van de hand van de bevriende componist Martin Brunbjerg (Little North). De liefhebbers van kalm getoonzette, nordic-achtige pianojazz komen met …And The Sun aan hun trekken.