Bijna alle big band-leiders moesten hun orkest voor kortere of langere tijd opheffen, zelfs Woody Herman, Count Basie en Stan Kenton. Alleen Duke Ellington hield zijn band tegen de klippen op in stand, maar hij moest zijn muzikantenbudget wel financieren uit de royalties van zijn composities. De glorietijd van de grote jazzorkesten zou nooit meer terugkeren. Vanaf de jaren vijftig weerklonk in nostalgische kringen vaak de vergeefse slogan ‘Will big bands ever come back?’

Het (her)uitgeven van historisch jazzmateriaal kan een ingewikkeld proces zijn. Rechten moeten zorgvuldig worden geregeld en het zogenaamde ‘clearen’ gebeurt vaak met erven of andere rechthebbenden. Bij een platenmaatschappij als Columbia Records is dat echter in goede handen.

Het label bracht indrukwekkende box uit met drie concerten uit de fameuze laatste tour van Davis en  Coltrane: Miles Davis & John Coltrane – The Final Tour: The Bootleg Series, Vol. 6. Deze uitgave bouwt voort op vijf eerdere, goed ontvangen delen materiaal voornamelijk uit de jaren zestig en zeventig. 

De term bootleg wordt vaak ruim geïnterpreteerd. Het gaat hier niet zozeer om illegale opnamen, maar om zorgvuldig gerestaureerde radio-opnamen en archiefmateriaal. Bij Columbia is met moderne technieken alles in het werk gesteld om de geluidskwaliteit te optimaliseren. Producenten Steve Berkowitz, Michael Cuscuna en Richard Seidel tekenden voor deze prestigeuze productie.

Baritonsaxofonist Gerry Mulligan was een van de vaste bezoekers van de huurkelder. Hij ging er uiteindelijk zelf ook een poosje wonen, net als zanger Dave Lambert (met vrouw en kind), drummer Specs Goldberg en Charlie Parker. Het kwam vaak voor dat er wel acht of negen bezoekers de nacht door brachten. Volgens Lambert moesten de aanwezigen dan kruiselings gaan liggen, anders was er niet genoeg ruimte.

Anderen die de woonkelder van Gil Evans frequenteerden, waren jongeren als Dizzy Gillespie, Lee Konitz, Louis Russell, Barry Gailbraith en Miles Davis. De locatie was bovendien ideaal: het pand stond aan 55nd Street, niet ver van 52nd Street, waar het jazzleven volop bloeide. 

Je zou kunnen zeggen dat de gehuurde ruimte van Gil Evans functioneerde als een soort jazzsalon: een plek waar muzikanten eindeloos discussieerden over de muziek die ze wilden maken. Evans – ouder en ervaren als arrangeur, onder meer bij Claude Thornhill – was het rustpunt en de richtingaanwijzer. Volgens George Russell leek de sfeer op ‘an esoteric school and Gil was the school master’. Het leidde ook tot resultaten: de oprichting van het Miles Davis Nonet en plaatopnamen die later bekend zouden worden als Birth Of The Cool. Het adagium: ‘fast and light and no vibrato’.

Van der Made, geboren en getogen in Roosendaal, studeerde eerder aan het Fontys conservatorium in Tilburg. Daarna koos hij bewust voor een stap buiten de Nederlandse jazzcontext. De overstap naar Londen en toelating tot de Royal Academy of Music betekenden een kantelpunt in zijn ontwikkeling. ‘Dat was een van de beste keuzes in mijn leven’, stelt hij. ‘Ik wilde me opnieuw volledig focussen op saxofoon en compositie.’

Er is bewust niet gekozen voor een klassiek eerbetoon. BJO-arrangeurs Guillermo Klein en Lennert Baerts doken samen met Akinmusire in Miles’ repertoire uit de jaren zestig, zeventig en tachtig. Ze selecteerden persoonlijke hoogtepunten en het programma wisselt per optreden.

Stukken van onder anderen Miles, Jimmy Hendrix, Herbie Hancock en Wayne Shorter vormen vertrekpunten voor nieuwe arrangementen en zelfs nieuwe composities, op maat voor Akinmusire geschreven. Het resultaat is een moderne interpretatie waarin vooral Miles’ vernieuwingsdrang en rol van bandleider en mentor tot uiting komt.