Tussen folk, stilte en moderne improvisatie
De Nederlandse tenorsaxofonist Rik van der Made laat met zijn debuutalbum Morning Light (Silence Of A Winter’s Dawn) een opvallend hybride geluid horen. Het zit op het snijvlak van moderne jazz, Britse folk en Scandinavisch geïnspireerde improvisatie. Het album markeert niet alleen het einde van zijn studietijd, maar vooral het begin van een internationale artistieke positionering.
Tekst: Arjan Klaver
Van Roosendaal naar Londen
Van der Made, geboren en getogen in Roosendaal, studeerde eerder aan het Fontys conservatorium in Tilburg. Daarna koos hij bewust voor een stap buiten de Nederlandse jazzcontext. De overstap naar Londen en toelating tot de Royal Academy of Music betekenden een kantelpunt in zijn ontwikkeling. ‘Dat was een van de beste keuzes in mijn leven’, stelt hij. ‘Ik wilde me opnieuw volledig focussen op saxofoon en compositie.’
Intensief leerklimaat en compositorische groei
Aan de Royal Academy of Music kwam Van der Made terecht in een omgeving waar componeren vast onderdeel was van het curriculum. Wekelijkse ensembles, voortdurende feedback en een hoog technisch niveau onder medestudenten zorgden voor een intens leerklimaat. ‘Het constante proces van schrijven, uitvoeren en bijschaven heeft mijn manier van componeren fundamenteel veranderd’, aldus Van der Made. ‘De beperkte en zorgvuldig geselecteerde bezettingen dwongen bovendien tot precisie in orkestratie en muzikale communicatie.’
Invloed van Britse folk
Hoewel Londen bekendstaat als broedplaats van een energieke, genre-overstijgende jazzscene, lag Van der Mades focus minder op de zogeheten UK-jazzsound en meer op melodische tradities. Een onverwachte maar bepalende invloed bleek Britse folk. ‘In de opleiding werd expliciet aandacht besteed aan folkstructuren. Die muziek is zo sterk omdat alles vanuit de melodie wordt opgebouwd. Die benadering sluit nauw aan bij mijn eigen muzikale denken, waarin de tenorsaxofoon fungeert als narratieve stem.’
Natuur als inspiratiebron
Morning Light werd deels in Nederland en deels in Engeland geschreven en opgenomen. De composities ontstonden vaak in momenten van verstilling, na lange dagen studeren. ‘Dan kom je in een soort meditatieve staat en speel je wat er van binnen zit.’ Die introspectieve benadering wordt versterkt door een terugkerend thema op het album: de natuur. Niet als concept, maar als directe leefomgeving en mentale ruimte. ‘Mijn rust vind ik in de natuur. Dat is mijn happy place.’
Samenwerkingen en netwerk
Voor de opname werkte Van der Made samen met musici die hij in Londen ontmoette. Daaronder zangeres Immy Churchill, toetsenist Benji Bown en drummer Jonah Evans. Laatstgenoemde maakte eerder deel uit van projecten rond de Nederlandse saxofonist Kasper Rietkerk. Daarnaast is Van der Made via het Londense netwerk indirect verbonden met saxofonist Alex Hitchcock, die een belangrijke rol speelt in de bredere scene waarin hij zich bewoog.
Toekomstplannen en internationale focus
Hoewel Van der Made inmiddels weer in Nederland woont en verbonden is aan Music Hub Brabant, blijft zijn blik internationaal gericht. Nieuwe composities zetten in op een kwartetsetting met meer nadruk op groove en elektrische bas. Zonder de melodische kern uit het oog te verliezen. ‘Het is een nieuwe stap, maar je hoort nog steeds de invloed van folk’, zegt hij. Optredens zijn gepland op onder meer Jazz in Duketown en November Music, terwijl de ambitie blijft om opnieuw in Londen of Scandinavië te werken.
Met Morning Light positioneert Rik van der Made zich als onderdeel van een generatie jazzmusici die zich niet langer laat definiëren door geografische of stilistische grenzen. Zijn muziek beweegt zich tussen traditie en vernieuwing, tussen compositie en improvisatie, en vooral tussen stilte en expressie.


