Volgens hem is de zoektocht naar de juiste muzikanten het allermoeilijkst. ‘Voor elk project heb ik tegenwoordig andere muzikanten. Natuurlijk maak ik het mijzelf moeilijk, maar dit is wel de manier waarop ik wil werken. Zo wilde ik voor dit project absoluut Daryl (Johns, red.) in de band hebben. Hij is echt een fantastische muzikant, die qua niveau zo kan aansluiten bij de groten uit de geschiedenis van de jazz.’

Metheny geeft aan dat hij gek is van muzikanten die met één noot je hart kunnen raken. ‘Miles kon dat, Stan Getz kon dat, Wes Montgomery kon dat… Maar later ook Steve Swallow en Michael Brecker. Ik zoek muzikanten die naast een hoop techniek ook diepte in hun spel kunnen brengen. Dat hadden de songs op mijn nieuwe album nodig.’

Daar zit een verhaal achter. Wat we speelden op A Tribute To Jack Johnson had eigenlijk niet gespeeld moeten worden. We hadden de avond ervoor een repetitie. Miles’ repetities waren grijze gebieden. Hij vertelde nooit iemand wat ze moesten spelen, helemaal niks. Hij zei hooguit: ‘Dat is een lekkere groove, onthoud het, die moeten we spelen.’ Meer niet. Vervolgens vergat ik het natuurlijk en speelde iets anders, maar dan zei Miles: ‘Dat is niet wat je gisteren speelde, maar dit bevalt me ook.’ Er was vrijheid, omdat Miles respect had voor ons. Hij wist dat hij ons respect terugkreeg door gewoon in zijn schaduw te zijn, en een simpel ‘ja’ of een knikje als aanwijzing te krijgen. Dat was genoeg, hij had weinig woorden nodig. Wat van belang was wat je speelde. Hij zei nooit: ‘Nee, dit werkt niet.’ Daarom wisten we dat we goed zaten.’

De energieke New Yorkse muzikant brengt begin juni haar derde album We Dream uit. Na Pursuance (2020), waarmee ze John en Alice Coltrane eerde, en Phoenix (2023), haar comeback na een auto-ongeluk. Op al haar albums spelen gastmuzikanten mee, waardoor de line-up leest als de Who’s who van de hedendaagse jazz. In een eerder interview liet ze Jazzism weten dat het hard werken was om al die muzikanten zover te krijgen dat ze meededen. Dat was voordat ze naam maakte en een Grammy ontving. Dat moet nu voor We Dream toch gemakkelijker zijn geworden?

‘Het idee achter de gastartiesten op We Dream was niet om bekende namen te strikken. Ze hebben allemaal een vernieuwende kwaliteit en veranderen de muziek op hun instrument, vooral live. Ik wilde mensen samenbrengen die dat niet alleen muzikaal doen, maar ook via organisaties, door andere muzikanten te begeleiden en andere culturen te onderzoeken. Chief Adjuah (voorheen bekend als Christian Scott) doet dat allemaal en bouwt zijn eigen instrumenten. Er is geen tweede Chief. Geen tweede Terence Blanchard. Hiromi brengt de Japanese cultuur naar de Amerikaanse muziek. Bilal staat bekend om neo-soul, maar hij is ook een jazzzanger. Tank is meer een r&b-artiest, maar poëzie is een van de fundamenten van hiphop en van onze muziek. Ik wilde laten zien hoe al deze mensen hun eigen ding doen, hoe ze op hun eigen manier improviseren. En hoe dat direct verbonden is met jazz en met de toekomst ervan.’

Wat vooral opvalt is Millars oprechte passie voor songwriting en haar sterke verbondenheid met emoties, natuur en menselijke relaties. Dat werd duidelijk tijdens het gesprek met de 38-jarige zangeres uit Manchester. Terwijl ze in haar studio annex werkkamer een shagje draait, vertelt Millar dat ze al op jonge leeftijd liedjes en gedichten schreef. Ze toont een blauw schriftje dat ze zorgvuldig bewaart.

Doctrine Of Love kwam tot stand in nauwe samenwerking met onder anderen producers/arrangeurs Michael Buckley en Vincent Chiarito, die deel uitmaakten van Charles Bradley & His Extraordinaires, een van de paradepaardjes van Ngonda’s platenlabel Daptone. En die nu dus vaste krachten zijn in diens eigen muzikale universum.

Opmerkelijk is dat bij de credits van de songs, die Ngonda voornamelijk met het tweetal samen schreef, telkens exact het percentage van ieders aandeel wordt vermeld. ‘Eerlijkheid is het sleutelwoord dat op dit album van toepassing is’, verklaart Ngonda dit ongebruikelijke principe. ‘Het gaat er niet om wie bovenaan in de rangorde staat, maar om ere wie ere toekomt.’ Die nuchtere houding typeert zijn werkwijze. Samenwerken is voor hem geen hiërarchisch proces, maar een gedeelde inspanning.

Vanachter zijn zonnebril toont Gregory Porter zijn hartelijke twinkelogen en grote glimlach. De sympathieke zanger heeft een goede dag uitgekozen om interviews te geven, want de zon schijnt volop in Amsterdam. We zitten buiten op een rustig terras en Porter vertelt hoezeer hij uitkijkt om opnieuw met het Metropole Orkest samen te werken.

In Californië lieten Cavassa’s Italiaans-Amerikaanse ouders haar al op jonge leeftijd kennismaken met verschillende soorten muziek. Zo ontwikkelde ze haar eigen manier van zingen en een heel persoonlijke benadering van songs. Na een bachelor in muziek verhuisde ze naar New Orleans om daar in lokale clubs te spelen. In 2021 won ze de prestigieuze Sarah Vaughan International Jazz Vocal Competition. Op onconventionele wijze kwam ze vervolgens in contact met Joshua Redman, wat resulteerde in haar bijdrage aan zijn album Where Are We (2023) en een uitgebreide internationale tournee. 

Met haar eerste soloalbum bewijst Gabrielle Cavassa dat ze meer is dan de veelbelovende stem op Joshua Redmans album uit 2023. Op Diavola (Duivel in het Italiaans, red.) confronteert ze zichzelf en haar luisteraars met jaloezie, verlangen en het ongemak van vrouw-zijn. Een gesprek over maskers, muzikanten en het meisje dat zong met gesloten ogen.

De glans die Jasmine Myra met haar debuut Horizons (2022) en opvolger Rising (2023) achterliet wordt met haar nieuwe album nog eens extra opgepoetst. De groei in haar spel, haar manier van componeren en de arrangementen die ze daarbij schreef, laten een groot aanstormend talent in volle bloei horen. Lange tijd was ze een belangrijke speler in de jonge jazzscene van Leeds. Nu heeft ze haar nieuwe thuis gevonden in Londen.

Het Metropole Orkest werd in 1945 opgericht door Dolf van der Linden toen het Nederlandse volk behoeft had aan hoop en vertier. Sindsdien heeft het orkest zich ontwikkeld tot een internationaal gerespecteerd ensemble dat jazz, pop, filmmuziek en elektronische muziek naadloos samensmeedt. Met een Grammy voor Sylva (samen met Snarky Puppy), samenwerkingen met Jacob Collier, Gregory Porter en Louis Cole, en nu het ambitieuze jubileumalbum Arakatak, is het orkest allesbehalve een museum. Hoe houd je na tachtig jaar de nieuwsgierigheid levend? Artistiek leider Robert Soomer en hoornist Pieter Hunfeld (en voorheen hoofd marketing) blikken terug, en vooral vooruit. 

Bijna alle big band-leiders moesten hun orkest voor kortere of langere tijd opheffen, zelfs Woody Herman, Count Basie en Stan Kenton. Alleen Duke Ellington hield zijn band tegen de klippen op in stand, maar hij moest zijn muzikantenbudget wel financieren uit de royalties van zijn composities. De glorietijd van de grote jazzorkesten zou nooit meer terugkeren. Vanaf de jaren vijftig weerklonk in nostalgische kringen vaak de vergeefse slogan ‘Will big bands ever come back?’