Met zijn enerverende maar gebalanceerde spel op altsaxofoon en intense met blues en gospel gekruide composities laat de ambitieuze Wilkins zien wat er voor de moderne jazz nog in het vat zit.
Vriendelijk is de 29-jarige Immanuel Wilkins zonder meer. Maar afgezien van zijn in-en-uitleidende praatje in het afgeladen Bimhuis houdt de jonge ster op altsaxofoon het strikt bij de muziek. De muziek bestaat uit een onafgebroken en in elkaar overvloeiend geheel van oudere stukken van Omega en Blues Blood en nieuw repertoire dat dit jaar verscheen op Live At The Village Vanguard Vol. 1-3.
Gelaagde reflecties op zwart bewustzijn
Een nieuwigheid is de verrassende aanwezigheid van een Hammond-orgel en pianist Micah Thomas weet daar wel raad mee. Het in de zwarte kerk gegronde, warme en gruizige geluid past uitstekend bij de expressieve jazz van Wilkins, die zich sinds zijn debuut in 2020 profileert met gelaagde reflecties op zwart bewustzijn.
Het eerste stuk Blues Blood is meteen een schot in de roos. Het vangt aan met snedige modale bop en doet vervolgens met haar extatische erupties denken aan een roerige ceremonie in de Baptistenkerk. Dit wordt opgevolgd door de zoetzure gospelballad Grace And Mercy, waarin de lichtvoetige, bijna fluisterende toon van Wilkins zorgt voor de benodigde dramatische lading.
Steeds intenser samenspel
Daarna zakt het concert wat in, wellicht door de plotselinge overgang naar piano, ongetwijfeld door de inmiddels wat eenzijdige thema’s. Het laatste uur is echter een aaneensluiting van climaxen, gevoed door het steeds intenser wordende samenspel van Wilkins’ kwartet. De bulderende en complexe ritmiek van Kweku Sumbry spelen daarin een grote rol. Het meest opwindend is The Big Country, dat zonder een moment verveling ruim 20 minuten aantikt. Het kwartet, waarin de knap uitgevoerde combinaties van valse lucht, kletterende kleppen, gekreun en geschreeuw van Wilkins’ altsax opvallen, brengt het danig opgewonden publiek tot het hoogtepunt.
Tegengestelde spanning typisch Wilkins
De ene keer is de muziek doorspekt met repetitieve elementen die zo uit de koker van de ambient scene lijken te zijn gekomen, en kleurrijk als een veld zonnebloemen. De andere keer heeft de maan zijn hoofd gestoten tegen een meteoriet en is het even aardedonker geworden. Eric Dolphy en Albert Ayler kijken dan over de schouder van Wilkins mee. Die tegengestelde spanning is onderhand typisch Wilkins en dat weet hij deze avond in onze herfstige hoofdstad overtuigend voor het voetlicht te brengen.
Tekst: François van de Linde | Foto’s: Bart Grietens
Gezien: Immanuel Wilkins Quartet – 9 november 2026 – Bimhuis, Amsterdam
