Wat zijn de thema’s en hoogtepunten van het jazzfestival op 10, 11 en 12 juli 2026? Een bijzondere editie, want dit jaar vieren we 50 jaar North Sea Jazz.
Wie beter dan de programmeurs van North Sea Jazz kunnen de highlights van deze editie toelichten? Reis mee door de afgelopen vijf decennia jazz en aanverwante genres, die allemaal voorbijkomen in Ahoy Rotterdam. Nu de jaren 70: waarin jazz als creatieve muziek wordt beschouwd, Europa een eigen traditie ontwikkelt en fusion zijn intrede doet.
Jazz als creatieve muziek
In de jaren 70 krijgt de drang naar vernieuwing een institutionele vorm binnen de Association for the Advancement of Creative Musicians (AACM) en de New Yorkse loftscene. Daar maken artiesten als Wadada Leo Smith jazz zich los van vaste structuren en benaderen muziek als een open systeem. Deze lijn – jazz als creatieve muziek – loopt door via de downtown scene in New York. Musici als Bill Frisell ontwikkelen een geheel eigen klankwereld waarin improvisatie, compositie en invloeden uit folk en Americana samenvloeien. In het verlengde daarvan staat ook Julian Lage op het programma, die deze traditie voortzet met een eigentijdse benadering van gitaarspel en vorm.
In het werk van Vijay Iyer en Wadada Leo Smith, die samen optreden, komen compositie, improvisatie en maatschappelijke urgentie samen. In de huidige generatie wordt dit voortgezet door musici als Kris Davis, Patricia Brennan en Tomeka Reid, die de grenzen van vorm en klank verder verleggen.
Europese improvisatie
In Europa ontwikkelt zich in de jaren 70 een eigen traditie van geïmproviseerde muziek. In Nederland gebeurt dat met Misha Mengelberg en Han Bennink. Ook breder in Europa ontstaat een benadering waarin improvisatie volledig autonoom wordt. Die lijn is aanwezig op het festival met het Italiaanse Artchipel Orchestra, dat het werk van Mengelberg eert met speciale gast Michael Moore. En met de groep van Pierre Courbois, die ook al op de eerste editie van North Sea Jazz speelde.
In de jaren daarna doorbreekt een nieuwe en eerste generatie aan het conservatorium geschoolde jazzmusici de scheidslijn tussen jazz en geïmproviseerde muziek. Benjamin Herman, Eric Vloeimans en Yuri Honing speelden hierin een sleutelrol. Onder meer in het Michiel Borstlap Sextet in de jaren 90, waarin stijlen zich vermengden. Die open benadering werkt door in een jongere generatie met Reinier Baas en Ben van Gelder, die deze vrijheid verder uitbouwen.
Fusion, de elektrische revolutie
De opkomst van fusion creëert in de jaren 70 een beslissende beweging. Rond Miles Davis, Herbie Hancock en Chick Corea ontstaat een nieuwe vorm van jazz waarin elektrische instrumenten en genres als rock en funk hun intrede doen. Die lijn is expliciet aanwezig in het festivalprogramma. Onder meer via Marcus Miller, die als bassist – onder meer bij Davis – een sleutelrol speelt in deze periode. Hij zet deze erfenis voort onder de titel We Want Miles! met een bezetting die teruggrijpt op die klankwereld. Ook Pat Metheny vertegenwoordigt deze beweging, waarin lyriek, technologie en improvisatie samenkomen. Hij is tweemaal op het festival aanwezig: met zijn eigen groep Side-Eye III+ en in een project waarin hij zijn album Bright Size Life uit 1976 herneemt in een spannende bewerking door het Nederlandse talent Tyn Wybenga met zijn Brainteaser Orchestra. In latere generaties laat Snarky Puppy zien hoe jazz zich kan organiseren buiten traditionele structuren: een nieuwe generatie schakelt moeiteloos tussen virtuositeit, productie en publieksbereik.
Klik door naar alle hoofdstukken
-Kosmisch en spiritueel
-Jazz als creatieve muziek
-Europese improvisatie
-Fusion, de elektrische revolutie
-Traditie als hernieuwde keuze
-De invloed van hiphop en soul
-Lokale scenes, globale impact
-Samensmelting van lijnen
-Jazz als bron, van soul tot hiphop
-Jazz op de draaitafel
North Sea Jazz 10, 11 en 12 juli 2026 – Ahoy Rotterdam
Ga voor meer informatie en tickets naar: North Sea Jazz 2026
