De slotdag van North Sea Jazz 2026 vormde een waardige afsluiting van de jubileumeditie. Naast grote publiekstrekkers in de Nile en Maas waren het juist de hoogtepunten in de andere zalen die toonden dat jazz veelzijdig en springlevend is.
Tekst: Angelique van Os, Marcel Bouwman | Foto’s: Marcel Boshuizen, Sydney Korsse
De zondag begon met een nieuw dilemma: kiezen tussen tussen Artist in Residence Cécile McLorin Salvant met het Metropole Orkest en gitaarvirtuoos Pat Metheny. Later volgden meer van dit soort momenten. Want de line-up was deze dag absoluut een 50-jarige verjaardag waardig: Shabaka, Charles Lloyd, Fred Hersch, Dee Dee Bridgewater, Hiromi, Kris Davis. Bij de kleinere zalen werd de beslissing voor ons genomen, want vol. Na een feestelijke set van Nile Rodgers’ CHIC was het tijd voor de afterparty met de energieke DJ Pee .Wee, alias Anderson .Paak.
Maria Schneider & Clasijazz Big Band
Componist, arrangeur en dirigent Maria Schneider is voor de tiende keer op het festival. Zij staat synoniem voor kwaliteit, de projecten en bands waarmee ze werkt zijn altijd van hoog niveau. Dat geldt ook voor de Spaanse Clasijazz Big Band. In het openingsstuk spelen saxofoniste Irene Reig en pianist Pablo Mazuecos direct al twee mooie solo-features. Speciale gast is saxofonist- vocalist Antonio Lizana, die met zijn fluwelen stem diepgang geeft aan de stukken. Uiteraard volgen er ook frases met slepende en dramatische uithalen. Het ensemble speelt temperamentvol, eigentijds, met flamenco en Braziliaanse invloeden. Toch wordt het nergens overdadig. Schneider leidt het orkest bevlogen met haar herkenbare sophisticated touch. Smaakvolle combinatie. (AvO)
Julia Hülsmann Quartet with Hildegunn Øiseth
Met haar drie vaste begeleiders en de gasttrompettiste Hildegunn Øiseth speelt de Duitse pianiste Julia Hülsmann composities van haar meest recente album Under The Surface (ECM). Uit alle stukken spreekt de visie van de leider: samenspelen, elkaar vinden in de muziek is belangrijker dan de zoveelste individuele solo. Alle stukken tonen een mooie thematische samenhang, waarin de vijf musici elkaar in interactie goed kunnen vinden. Saxofonist Uli Kempendorff is prominent aanwezig; eigenzinnig verkent hij de verschillende mogelijkheden van zijn instrument. Voor hij echt kan ontsporen wordt hij teruggeroepen door Hülsmanns soepele pianospel en Øiseth, die geregeld sterke duels met hem aangaat. Ronduit hilarisch is hun battle in Trick, waarin ze met korte, felle, soms atonale noten en stootjes op hun instrument naar een climax toewerken. (MB)
Cécile McLorin Salvant & Metropole Orkest
Artist in Residence Cécile McLorin Salvant kwam al meermaals in actie en in de wandelgangen hoorden we dat elk optreden van haar diepe indruk maakte. Nu staat ze in de Amazon met het Metropole Orkest, waar ze nieuw repertoire ten gehore brengt van het net gezamenlijke verschenen album, With Every Breath I Take. Dit album staat vol met tijdloze klassiekers van onder anderen Cy Coleman, Duke Ellington, Stephan Sondheim en Billy Strayhorn die prachtig gearrangeerd zijn voor het orkest door Darcy James Argue.
Het gelijknamige openingsnummer van Coleman en David Zippel is al betoverend en filmisch. McLorin Salvant zingt alles met evenveel klasse en technisch gemak. Haar prachtige dictie, frasering en licht vibrato zijn onweerstaanbaar mooi. Ze zingt ook nog eens spatzuiver, heeft een enorm bereik (allemachtig wat een hoge uithaal!) en een theatrale voordracht. Ze wordt niet voor niets in één adem genoemd met Sarah Vaughan en Ella Fitzgerald. Het repertoire is een mix van musical songs, lichte opera, filmscores en jazz standards. Verfijnde en verhalende voordrachten, uiteraard met een vleugje humor en de persoonlijke verhalen zoals we die van McLorin Salvant gewend zijn. Zo vertelt ze voor de inzet van haar eigen stuk Left Over, dat ze met enige speelschaamte achter de vleugel kruipt omdat ze niet graag piano speelt voor publiek.
Zonder twijfel is dit een hoogtepunt van deze festivaleditie, waarbij ook het orkest een topprestatie levert. Weliswaar vervult het orkest soms een wat subtiele rol, maar de arrangementen – en uitvoering ervan – zijn fabelachtig en dynamisch sterk, toewerkend naar een climax. En de zaal is muisstil in breekbare momenten. De muziek ademt romantiek, nostalgie, liefelijkheid en vooral puurheid. Cécile McLorin Salvant overtreft zichzelf keer op keer. Diepe buiging voor deze vocalist! (AvO)
Charles Lloyd Quartet
Met een introverte, haast religieuze ballad opent tenorsaxofonist Lloyd (88) het concert in de Hudson. Meteen is duidelijk dat zijn spel niet onder zijn leeftijd te lijden heeft: loepzuivere lange melodische lijnen, soms onverwacht onderbroken door felle, snelle loopjes. Als pianist Gerald Clayton de melodie overneemt voor een solo, gaat Lloyd naast hem op een bankje zitten of stiefelt hij wat moeizaam achter zijn band langs. Speelt zijn leeftijd hem dan toch parten?
Gaandeweg het concert logenstraft Lloyd deze gedachte: de stukken worden meer uptempo, soms ook experimenteler, maar Lloyds solo’s – enkele op dwarsfluit – blijven spannend, enerverend en intrigerend. Op geen enkel moment hoeft hij het af te leggen tegen zijn dynamische slagwerker Kweku Sumbry of zijn magnifieke bassist Harish Raghavan, beiden toch twee generaties jonger. Als Lloyd speelt, doet hij dat energiek en vol overgave. Een spannend en meeslepend concert. (MB)
Alden Hellmuth
In ons land is de naam Alden Hellmuth mogelijk nog niet zo bekend, maar dat gaat zeker veranderen. De New Yorkse saxofoniste is namelijk een van de meest veelbelovende muzikanten van haar generatie. Ze studeerde aan het prestigieuze Herbie Hancock Institute of Jazz en won diverse prijzen, zoals de Duitse Jazzprijs voor het Beste Internationale Debuutalbum.
Hellmuth begeeft zich vooral op het experimentele avant-garde vlak. In de Yenisei-zaal horen we slechts een klein stukje van haar eigen werk, wat te weinig is om iets zinnigs over te zeggen. Ze sluit af met een uptempo stuk van Coltrane, waarin ze razendsnelle en strakke lijnen uit haar alt spuwt, omlijst door stevig spel van haar trio die hun handen vol hebben aan de vele ritme- en akkoordwisselingen. Hellmuth imponeert in de vijftien minuten dat we haar zien, maar zeker is dat ze de volgende keer meer belangstelling zal krijgen. (AvO)
Jarrod Lawson
Het was een tijd stil rond de Amerikaanse zanger en toetsenist Jarrod Lawson. Met zijn soulvolle en diepe stem, die net zo makkelijk de hoogte ingaat, verbindt hij zwoele laidback songs met meer uitbundige funky stukken. De zon brandt flink voor het Mississippi-podium, maar dat weerhoudt het enthousiaste publiek niet om verder te lopen. Het plein staat vol en deint mee op de fijne grooves van Lawsons nieuwe album, Just Let It. Zijn sound doet soms wat aan D’Angelo denken. Enig minpuntje is dat de performance nogal statisch is om naar te kijken, maar Lawson zoekt wel de interactie op met zijn publiek.
Halverwege het optreden klinken de songs wel veel hetzelfde, totdat Lawson het stuk Be The Change inzet, wat meer progressievere jazzy akkoorden en feel heeft. Hij vertelt dat de voormalige First Lady, Michelle Obama, contact met hem opnam nadat ze via vrienden dit nummer had gehoord. ‘Dit lied veranderde mijn leven in zekere zin. Het was surrealistisch toen Michelle me belde en ik voor haar mocht optreden’, vertelt hij trots. (AvO)
Reinier Baas & Ben van Gelder Quartet ft. Jeff Ballard
Winnaar van de Boy Edgarprijs 2026 Reinier Baas, Composer in Residence 2026 Ben van Gelder en illuster slagwerker Jeff Ballard met bassist Clemens van der Feen op het kleine podium in de Yenisei-zaal, daar móet je als jazzliefhebber bij zijn. En de mannen stellen niet teleur: de soepele, inventieve loopjes en akkoorden van Baas, soms bijtend hoekig, dan weer lieflijk vloeiend en het felle, tegendraadse spel van Van Gelder vormen een mooie synthese in de verschillende stukken van hun meest recente album This Is Water. De intelligente, goed doordachte composities op die plaat worden uitgevoerd met een professionele precisie, die van meet af aan bewondering afdwingt. Van der Feen zorgt er met zijn strakke baslijnen voor dat ritme en tempo bewaakt worden. En Ballard? Nergens treedt hij op de voorgrond, maar op de achtergrond geeft hij met zijn speelse tikjes breaks en roffels reliëf aan het spel van beide frontmannen. Door zijn spel wordt één drie! Een bewonderenswaardig concert. Als je er al iets op zou willen afdingen, is dat de techniek de emotie soms overheerst. Maar dat de heren ook met doorleefd gevoel kunnen spelen, bewijzen ze in de het laatste stuk, een gevoelvol uitgevoerde compositie van Billy Strayhorn. (MB)
John Legend
We gaan verder naar de Maas. De grote zaal is echter te klein voor John Legend. Via een zijingang weten we nog naar binnen te glippen. De reden dat Legend in deze zaal staat komt mogelijk omdat hij een soloconcert geeft en er omgebouwd wordt in de Nile, maar qua belangstelling had hij beter als headliner in de Nile kunnen staan. Hoe dan ook, de intieme setting wordt nog meer benadrukt, omdat hij reflecteert op zijn persoonlijke ontwikkeling. Hij deelt, aangevuld met foto’s, persoonlijke verhalen uit zijn jeugd. Over de liefde voor en het verlies van zijn oma, die op jonge leeftijd overleed. En de afwezigheid van zijn moeder, die aan het verdriet over haar moeder eronderdoor ging, verslaafd raakte en ruim tien jaar verdween uit het leven van de jonge John. Dit alles omlijst hij met een emotioneel muzikaal eerbetoon van Bridge Over Troubled Water van Simon & Garfunkel, dat uit volle borst wordt meegezongen in de zaal. Ook speelt Legend zijn favoriete Stevie-song: Ribbon In the Sky. (AvO)
Nate Smith
Ondanks dat we graag nog even meer hadden gehoord van John Legend, moeten we door en verruilen we de hitte en drukte van de Maas voor iets meer lucht in de Darling. Hier laat drummer Nate Smith met zijn kwartet (James Francies (p), Anna Butterss (b) en Josh Johnson (s)) moderne klanken door de zaal galmen. Smith is al veelvuldig op het festival te zien geweest: met Dave Holland, zijn eigen groep KINFOLK en als onderdeel van het Beat Summit Panel met Mark Guiliana en Dave Weckl. Dit jaar won hij ook twee Grammy’s.
Ook deze formatie komt binnen. Vlijmscherpe en strakke pulserende grooves, lekkere elektronische effecten en fraaie melodieën in de sax en toetsen zijn toegankelijk en toch gelaagd, waardoor het interessant blijft. En Smith geniet zichtbaar, zowel van het spel als van het enthousiaste publiek. Helaas is de zaal halfgevuld, waarschijnlijk door concurrentie van andere acts, zoals Rymden, Hiromi, Terence Blanchard en Eric Vloeimans, die allemaal deels gelijktijdig geprogrammeerd zijn. Het mag de pret niet drukken, want Smith en zijn formatie excelleren meermaals. Naast zelf te vlammen in een paar minuten opzwepende drumsolo, is het vooral James Francies die een prominente rol vervult met uitgesponnen solo’s, en contrasten qua sounds tussen piano en synths. Ook de composities zijn lekker divers, van dansbaar soulful tot modern creative. (AvO)
Terence Blanchard - Ravi Coltrane Sextet
Emma Rawicz Inkyra
De Britse Emma Rawicz speelt helaas ook voor een halflege zaal. Gelukkig lijkt ze er zelf weinig last van te hebben, maar deze sympathieke, getalenteerde en creatieve saxofoniste verdient minstens een volle bak. Ze presenteert veel stukken van haar vorig jaar verschenen album Inkyra (ACT), waarin ze vurig spel afwisselt met gedragen, gevoelige ballades die ze weergeeft met veel diepte en emotie. Technisch en qua timing staat het ook als een huis. In haar slotstuk, Marshmallow Tree, brengt ze een ode aan haar liefde voor Braziliaanse muziek. (AvO)
