‘I am Lakecia Benjamin on the altosaxophone.’ Ze spreekt het uit met overtuiging als ze haar tourband eind mei voorstelt tijdens een concert in Den Bosch. De Amerikaanse leverde bezielende powerplay, met een band die elkaar keer op keer opstuwt. Na het concert vertelt ze over haar nieuwe album.
Tekst: Annie van der Velde | Foto’s: Elizabeth Leitzell
De energieke New Yorkse muzikant brengt begin juni haar derde album We Dream uit. Na Pursuance (2020), waarmee ze John en Alice Coltrane eerde, en Phoenix (2023), haar comeback na een auto-ongeluk. Op al haar albums spelen gastmuzikanten mee, waardoor de line-up leest als de Who’s who van de hedendaagse jazz. In een eerder interview liet ze Jazzism weten dat het hard werken was om al die muzikanten zover te krijgen dat ze meededen. Dat was voordat ze naam maakte en een Grammy ontving. Dat moet nu voor We Dream toch gemakkelijker zijn geworden?
‘Het idee achter de gastartiesten op We Dream was niet om bekende namen te strikken. Ze hebben allemaal een vernieuwende kwaliteit en veranderen de muziek op hun instrument, vooral live. Ik wilde mensen samenbrengen die dat niet alleen muzikaal doen, maar ook via organisaties, door andere muzikanten te begeleiden en andere culturen te onderzoeken. Chief Adjuah (voorheen bekend als Christian Scott) doet dat allemaal en bouwt zijn eigen instrumenten. Er is geen tweede Chief. Geen tweede Terence Blanchard. Hiromi brengt de Japanese cultuur naar de Amerikaanse muziek. Bilal staat bekend om neo-soul, maar hij is ook een jazzzanger. Tank is meer een r&b-artiest, maar poëzie is een van de fundamenten van hiphop en van onze muziek. Ik wilde laten zien hoe al deze mensen hun eigen ding doen, hoe ze op hun eigen manier improviseren. En hoe dat direct verbonden is met jazz en met de toekomst ervan.’
Soundtrack bij het leven
Gaat de spoken word op ‘Ascension’ over het moment na je auto-ongeluk?
‘Nee, dat moment kwam meer aan bod op Phoenix, waar ik Sonia Sanchez en Angela Davis het woord liet voeren. Ik heb die periode afgesloten. We Dream begint ná het ongeluk, eigenlijk na de laatste Grammy-nominatie. Het nummer Ascension gaat over waar ik nu sta: hoe is het als je bent waar je bent, maar er nu andere tegenslagen zijn? Je probeert je carrière gaande te houden, jezelf te blijven ontwikkelen. Phoenix was een persoonlijke boodschap. We Dream gaat over wat we samen kunnen doen; de kracht van samenwerking. Dat symboliseren de gasten op dit album. Vandaar ook de spoken word op verschillende tracks: het plaatst de luisteraar direct in het verhaal, bijna als een film. Na de duisternis neemt elk nummer je een stap verder. Een soundtrack bij het leven.’
Levensles van Clark Terry
Je tourt bijna onafgebroken de wereld rond. Een uitputtingsslag, of zie je dat anders?
‘We moeten het product promoten. Maar ik geloof ook dat het universum je soms ergens naartoe roept, zelfs als je niet van reizen houdt. Soms kun je iemand niet bereiken via een plaat. Soms moet je naar Zuid-Korea om iemand te ontmoeten en kan wat je uitdraagt alles veranderen.’
‘Ik denk aan trompettist Clark Terry, bij wie ik speelde toen ik net begon. Ik vroeg hem waarom hij overal nog workshops en clinics gaf op zo’n hoge leeftijd. Hij vertelde me dat hij ooit in een club stond en een jonge trompettist hem bleef aanspreken. Clark wilde weg en stuurde hem ruw de deur. Jaren later stond die jongen backstage en wilde hem begroeten. Het was Miles Davis. Die zei: “Dit is niet de eerste keer dat we elkaar ontmoeten. Je stuurde me ooit weg.” Sindsdien wist Clark: je weet nooit wie je ontmoet. Wat als hij Miles Davis had ontmoedigd? Zo denk ik er nu over. Elke persoon en elke show telt meer dan je denkt.’
Zit je in een fase waarin je jongere mensen iets wil meegeven?
‘Dat geldt voor elke levensfase in jazz. Alle generaties staan met elkaar in contact. Jazz is misschien wel de enige kunstvorm waar een 20-jarige beste vrienden kan zijn met een 80-jarige, zolang je maar speelt zoals je speelt. Ik ging om met Rashied Ali tot de dag dat hij overleed. Ik had nooit het gevoel dat ik een oude man belde. Hij zat chips te eten en naar rap te luisteren en vroeg me langs te komen. In deze muziek bestaan die generatiebarrières niet.’
'Ik ben meer een vrije geest'
Hoe vond je de tijd om ‘We Dream’ te schrijven?
‘Ik probeerde onderweg te schrijven tijdens de Phoenix-tournee. Alle apparatuur mee, maar er kwam niets uit. Ik zat er maar naar te staren. Toen ik eindelijk thuiskwam, was er een verbouwing in het gebouw waar ik woon. En dacht: het is nog niet de juiste tijd. En op een dag kwamen plotseling alle ideeën tegelijk in me op. Ik begon te schrijven.’
‘Als ik Terence Blanchard in gedachten heb, schrijf ik rondom wat ik van hem hoor. Ik maak geen ander persoon van hem. Als muzikanten de studio binnenkomen, hoeven ze alleen zichzelf te zijn. De sound is al voor hen gebouwd.’
‘Flame Keeper met Hiromi en Chris Potter schreef ik wél volledig uit, iets wat ik normaal niet graag doe. Maar zij zijn praktische muzikanten en ik ben meer een vrije geest. Uitschrijven zorgt ervoor dat de studiodag sneller verloopt. Je wilt op dat niveau niet de hele dag iemand een partij aanleren, want dat kost energie en doodt de creativiteit. Als ze het kunnen lezen, kunnen ze daarna verder gaan dan de bladmuziek. En ik ging zelf eerst. Als ze dat zien en horen, weten ze dat ik speel wat er op dat moment in mij opkomt. Dat geeft hen de vrijheid om te improviseren.’
'Je moet een merk zijn'
Niet veel muzikanten presenteren zich zo uitgesproken en energiek als jij.
‘In jazz hebben we veel introverte muzikanten. Geweldig muzikanten, maar ze tonen hun emotie via de muziek en brengen dat niet naar buiten. Als kind was ik zelf erg verlegen. Maar dat is niet per se je persoonlijkheid, dat is wat je hebt aangeleerd.’
Zijn je opvallende outfits een bewuste keuze of tonen ze wie je bent?
‘Dat ben ik altijd. Als het niet bij mijn persoonlijkheid paste, zou ik het niet volhouden met suitcase na suitcase de wereld over. Clark Terry zei ooit: “Ze zien je voordat ze je horen.” Er zit kracht in het laten zien wie je bent. Als je Prince op het podium zag: altijd piekfijn gekleed. Dat is geen toeval. Als je mensen wilt vragen naar je te luisteren, moet je niet dezelfde kleren dragen als je publiek. Je moet een merk zijn. Als mensen “Hiromi” zeggen, zie je meteen het haar. Vertel het complete verhaal.’
Vijf jaar geleden was je nog minder bekend. Welke mogelijkheden heb je nu en welke muziek wil je nog graag maken?
‘Ik heb nu meer vrijheid. Als je een naam hebt, krijg je meer tijd om te verkennen. Na We Dream hoop ik de mogelijkheden van mijn kunst dieper te onderzoeken. Een orkest toevoegen? Een film maken? Een opera, zoals Terence doet? De afgelopen jaren was ik vol energie en stond altijd klaar om te gaan. Maar ik kijk ernaar uit om verder te gaan dan een nummer en een solo. Hoe meer mensen je bereikt, hoe meer mogelijkheden zich aandienen.’
We Dream – Lakecia Benjamin (Artwork Records) uit op 5 juni 2026
Concertdata:
17 juni 2026, Ronnie Scott’s, Londen (V.K.)
19 juni 2026, Zeeland Jazz Festival, Middelburg
20 juni 2026, LantarenVenster, Rotterdam
2 juli 2026, Gent Jazz, Gent (B)
14 november 2026, Rockit, Groningen
