Aan meesterbassist Ray Brown heeft Hans Mantel mooie herinneringen. Soms ontmoetten ze elkaar of wilde hij Mantels bas lenen. Dan belde hij: ‘Mantel, this is Brown. I need your bass. Are you free?'
Nadat ik in 1982 voor het eerst les bij hem had genomen, waren meesterbassist Ray Brown en ik dikke vrienden geworden. Af en toe stond hij op mijn antwoordapparaat met de mededeling dat hij in de buurt zou zijn. Vaker belde hij omdat zijn bas ergens op een vliegveld niet op tijd was meegekomen, of omdat de bas die ze hem voor (een deel van) de tour hadden gegeven hem niet beviel. ‘Mantel, this is Brown. I need your bass. Are you free?’ Natuurlijk zorgde ik dat ik vrij was en reed hem, als hij in Europa was, overal naartoe.
Even snel een eetafspraak maken
In de jaren negentig kwam het regelmatig voor dat we allebei op het North Sea Jazz Festival speelden. Als we elkaar dan tegen het lijf liepen, werd er altijd even snel een eetafspraak gemaakt. Als we dan in de taxi sprongen, gaf hij de chauffeur precieze instructies waar hij naartoe moest en hoe hij moest rijden, omdat hij op Scheveningen een heel goed Chinees restaurant wist te zitten.
Fungeren als invalbassist
Op een van de festivaldagen had ik mijn bas al naar mijn kamer in het naastgelegen Bel Air Hotel gebracht en keerde terug naar het festival om nog wat concerten te gaan beluisteren. In de grote hal beneden kwam ik Ray weer tegen. Terwijl we staan te praten verschijnt mijn naam op de monitor (omdat ik invalbassist was) dat ik mij snel in een van de kleinere zalen moest melden. Kennelijk was er een bassist uitgevallen of iets dergelijks.
Ik brak mijn gesprek met Ray af, omdat ik naar het hotel op en neer moest rennen omdat mijn bas al op de kamer lag. ‘Nou’, zei Ray terloops, ‘dan gebruik je de mijne toch?’ ‘Echt waar?’, zei ik. ‘Tuurlijk’, antwoordde hij, ‘kom op, ik loop wel even mee.’
Een van de meest legendarische bassen uit de jazzgeschiedenis
Ik was wel nerveus, maar ook ontroerd door het feit dat ik opeens de verantwoordelijkheid had voor een van de meest legendarische bassen uit de jazzgeschiedenis. Aangekomen bij de bühne hielp hij met uitpakken en aansluiten op de versterker, terwijl ik even een praatje maakte met een bekende pianist waarmee ik moest samenspelen (en wiens naam me helaas is ontschoten).
‘One wrong note and I’ll kill you!’
Ik sprak met Ray af waar ik de bas na afloop naartoe zou brengen. Hij keek me met een duivelse glimlach aan; natuurlijk wist hij hoe nerveus ik was dat ik plotseling op zijn bas mocht spelen. Bovendien stond Ray ook nog naast me. Dat zal de reden zijn geweest dat hij zich nog even omdraaide toen hij de coulissen inliep, een priemende vinger naar me uitstak en zei: ‘One wrong note and I’ll kill you!’
Ik schoot in een zenuwachtige lachstuip, omdat hij heel goed door had hoe hij nog een schepje bovenop mijn gespannenheid kon doen. En hij lachen natuurlijk.
Overigens was dat spelen op Rays bas een allesoverstijgende ervaring – het leek allemaal vanzelf te gaan. Daar droom ik nog weleens van.
TEKST: HANS MANTEL
