Avontuurlijke ritmische experimenten, geïnspireerd door klassiek pianorepertoire
UmaX is een improviserend pianoduo uit Utrecht dat klassieke composities, jazz en Europese muziektradities als grondstof gebruikt voor een spontane muzikale dialoog. Daaraan mag nu ook chanson en theater worden toegevoegd, want de klassiek geschoolde jazzpianist Edwin Berg deinst er niet voor terug om uit te pakken met zwoele Franse vocalen in Surannée, te dollen met het publiek in Siso en een nummer te betitelen als Adem Uit En Ontspan Je Perineum. In drummer Jean-Clair de Ruwe lijkt de Don Quichot van de Nederlandse jazz zijn Sancho Panza te hebben gevonden.
Uit alles blijkt dat UmaX bewust ongrijpbaar wil zijn en zichzelf niet al te serieus wil opsluiten in een genre, laat staan in de inmiddels geaccepteerde jazz-meets-classicalcultuur. Hun debuut Meet In THE FOrest Live werd opgenomen in een bos, hetgeen behalve de titel ook de nasale sound van de instrumenten verklaart; de cover bestaat uit vaag fotomateriaal; de typografie voegt hoofdletters in op de vreemdste plekken. De tracklist lijkt gerangschikt op basis van contrast, waardoor de indruk ontstaat dat de speler op ‘random’ staat. Eigengereid en niet gehinderd door conventies.
Toch blijft UmaX vooral een improviserend duo dat geïnspireerd is door klassiek pianorepertoire. Mozart, Bach, Chopin – het duo gaat er vrijzinnig mee aan de haal en voert avontuurlijke ritmische experimenten uit met de melodieuze grootmeesters. Voor puriteinen een gruwel, maar dat zal de eigengereide Edwin Berg een zorg zijn. Beste voorbeeld is wat dat betreft Bachs Prelude in c-klein (BWV 847) uit Das Wohltemperierte Klavier, met zijn zestienden en gebroken-akkoordfiguren die zich voortdurend door de verschillende harmonische gebieden verplaatsen. In de ogen van Berg en De Ruwe een uitnodiging om onder handen te worden genomen. De heren toveren het bijna ongemerkt om in een feestelijke 7/4.
Het album opent met Allegro Maestoso, dat Mozarts Pianosonate nr. 8 als vertrekpunt heeft, waarna piano en drums hun eigen taal zoeken en uitmonden in een swingend stukje samba. Ook Chopins bekende Nocturne In F Majeur is onder handen van Berg geen afgebakende compositie, maar materiaal voor verdere ontwikkeling, in drie uitvoerige delen verspreid over het album. Berg behandelt de muziek als een jazzstandard: de oorspronkelijke compositie blijft herkenbaar, maar hij maakt er tijdens de uitvoering iets persoonlijks van. Hij ziet het als een platform voor langere improvisatorische vormen, soms omgekeerd, waarbij hij al improviserend het oorspronkelijke werk benadert. Drummer Jean-Clair de Ruwe, die uitblinkt in klein spel en subtiele timing, volgt hem in elk stuk op de voet.
STORM BAKKER
UmaX Meet In THE FOrest Live – Edwin Berg & Jean-Clair de Ruwe (Eigen beheer) uit op 26 mei 2026
