Op de tweede editie van het festival speelt de top van de hedendaagse Nederlanse jazzmuzikanten. Vooral de nieuwe generatie gevestigde artiesten verrasten door hun originele invalshoeken.
Tekst: Arjan Klaver, Monica Rijpma | Foto’s: Arno Lucas | openingsbeeld: Tyn Wybenga’s Brainteaser Orchestra
Dat Orange Jazz Days pas aan de tweede editie toe is, voelt bijna vreemd. Nederlandse muzikanten horen al decennialang tot de internationale voorhoede van de avontuurlijke jazz, en de kwaliteit van de musici reikt ver voorbij de landsgrenzen. Niet de jazz van keurige grenzen en zorgvuldig afgebakende hokjes, maar muziek die voortdurend in beweging is. Tijdens Orange Jazz Days klonk de muziek soms vertrouwd, dan weer leek ze haar eigen grenzen achter zich te laten.
Artvark
Het Artvark saxofoonkwartet presenteerde Four Fathers. Het saxofoonkwartet beweegt niet langer uitsluitend binnen de grenzen van jazz. Dat blijft de basis, maar ze zoeken ook steeds andere elementen op uit blues, sounddesign of elektronische muziek. Elk stuk krijgt een eigen wereld, versterkt door licht en beeld. De vier saxofonisten bewegen daarbinnen als één organisme: soms zacht en transparant, dan weer massief en overweldigend. (AK)
Eric Vloeimans’ HOTSPOT!
In HOTSPOT! ontmoet trompettist Eric Vloeimans een wereld van grooves, Afrikaanse en Caribische ritmes, Balkan-klanken en elektronica. Ze speelden stukken van hun nieuwe album, maar op het podium gaat het om energie. Om het moment waarop een groove zich aandient en een band besluit hem niet meer los te laten. (AK)
Hermine Deurloo & Erik Verwey
De chromatische mondharmonica van Hermine Deurloo kan een hele ruimte vullen. Samen met pianist Erik Verwey, bassist Hendrik Müller en drummer Wouter Kühne beweegt ze tussen lyriek en groove. Luisteren is misschien wel de essentie van haar muziek. Niet alles hoeft vooraf vast te liggen, integendeel. In Utrecht klinkt het bekende What Do You See? naast een nieuw stuk als Waddenzee. Muziek ontstaat waar vier mensen op het podium allemaal hun eigen ideeën meenemen. (AK)
FLUX
Saxofonist Willem Abelen speelde een thuiswedstrijd met de muziek van het album Everything Is Fine. Geen huiselijkheid, want Abelen zoekt eerder de rafelrand op dan het veilige midden. Elektronica, postrock en UK-jazz schuiven tegen elkaar aan. De sax klinkt niet als een instrument dat boven de band zweeft, maar als een onderdeel van een groter, soms donker en elektrisch landschap. Met Tom Veltien (g), Freek Mulder (b), Jordi Petti (d) en Ben Delaney Nelom (toetsen) krijgt die zoektocht een fysieke vorm. De muziek stroomt, stuwt en ademt. Kortom adembenemend fraai. (AK)
Anton de Bruin
Toetsenist Anton de Bruin was een van de eyecatchers op de eerste avond van Orange Jazz Days. Zijn muziek beweegt zich op het snijvlak van contemporary jazz, UK-jazz en clubcultuur. Juist die mix maakt jazz volgens De Bruin toegankelijk voor een nieuwe generatie. Zijn internationale publiek groeit en wordt steeds gemengder. ‘Die revival begint net op tijd.’ (AK)
Tyn Wybenga’s Brainteaser Orchestra
Tyn Wybenga’s Brainteaser Orchestra brengt muziek die laveert tussen compositie en experiment. In een voortdurend veranderend klanklandschap is niets wat het lijkt: strijkers klinken als gitaren, de gitaar als een blaasinstrument en een basklarinetsolo mondt uit in swing. Een kaleidoscoop van texturen – niet luchtig of gemakkelijk – gedragen door de collectieve energie en de individuele improvisaties van de musici. (MR)
Millennium Jazz Orchestra ft. Fleurine
Geïnspireerd op de natuur bracht het Millennium Jazz Orchestra (MJO) composities van bandleider Joan Reinders. In een ballad viel de tenorsolo op; zo nadrukkelijk en sprekend dat hij soms richting alt neigde. De laatste tonen vielen terug in het arrangement, waarna het thema bijna fragiel werd opgepakt. Subtiele drums en een enkele fluitmaten lichtten het geluid op. Gastvocalist Fleurine hoorde haar eigen composities terug in de rijke arrangementen van Reinders. De pakkende melodieën van de latin-popachtige muziek kreeg daardoor een nieuwe dimensie. (MR)
Guy Salamon Group
De acht muzikanten van de Guy Salamon Group speelden voor het eerst live de nieuwe stukken van drummer en bandleider Salamon. In vijf miniaturen, getiteld Snap 1 tot en met Snap 5 werden ogenschijnlijk eenvoudige muzikale ideeën ontwikkeld tot iets geheel eigens. Inventieve arrangementen en onverwachte wendingen in de solo’s hielden de aandacht stevig vast. Met name de vier blazers moesten zich flink concentreren op de bladmuziek. Soms deed de muziek denken aan een speeldoosje, dan weer aan een ontspoorde fanfare. Het bleef steeds spannend en vermakelijk. (MR)
Benjamin Herman’s European Alto Festival
De altsax staat centraal tijdens het optreden van Benjamin Herman. De saxofonist had de Spaanse Irene Reig en Schotse Rachael Cohen uitgenodigd voor een ode aan Piet Noordijk, die vijftig jaar geleden tot ver over de grenzen bekend was om zijn spel. De begeleiding komt van Miguel Rodríguez (p), Veerle van der Wal (cb) en Alexia Harpa (d). Hermans zag zich dus omringd door vier vrouwen. Ook een mooie ode aan de vele vrouwen in de jazzscene. (MR)
Fay Claassen Band
Bij de Fay Claassen Band staat het ensemblegeluid centraal. Claassen is geen zangeres op de voorgrond, maar zet haar stem in als een vijfde instrument en maakt daarmee het geluid compleet. Ze omringt zich met vier absolute topmusici. Peter Tiehuis (g), Martijn Vink (d), Karel Boehlee (ts) en Theo de Jong (b) vormen een hecht ensemble dat moeiteloos schakelt tussen intieme stukken, een Franse chanson, eigen nummers zoals Good Times en de Amerikaanse songtradities. Claassens aanpak ademt soul, jazz en groove, gedragen door een warme, expressieve stem. (MR)
Sjoerd van Eijck Trio
Pianist Sjoerd van Eijck bracht met zijn trio verstilling en lyriek, samen met cellist Jörg Brinkmann en drummer Jarle Vespestad. Het optreden was de presentatie van hun nieuwe album Pegasus, alweer een primeur. Het werk bestaat grotendeels uit composities van Van Eijck. De muziek ademt Franse impressionistische kleuren en romantiek. Piano, strijkende cello en subtiele percussie creëren dromerige melodieën die langzaam ontstaan, zich rustig uitbreiden in solo’s en als golven weer vervagen. (MR)
Teus Nobel Quartet
Teus Nobel liet met Child’s Play een andere kant van de hedendaagse Nederlandse jazz horen. Het spannende, zoekende geluid wijkt af van zijn recente projecten. Bassist Jasper Høiby, gitarist Teis Semey en zeker ook drummer Niek de Bruijn zorgden voor een openbaring in klank. Composities, soms zo klein als een slaapliedje, groeien uit melodische lijnen naar woekerende improvisaties. Een dun getekende trompetlijn boven zware bastonen, een plotselinge verschuiving in dynamiek en bijzondere dialogen tussen gitaar en ritmesectie. Het project getuigt van durf en nieuwsgierigheid en vraagt om herhaling. (MR)
Valvetronic
In Pandora eindigde de dag met Valvetronic, dat er een groot feest van maakte. De meest avontuurlijke brassband van Nederland zorgde met hiphop- en soulartiesten als Benjamin Fro en Kay Slice voor een explosieve mix. Zo’n beetje alles wat eerder op de dag afzonderlijk te horen was, kwam hier samen in één groot feest. (MR)
Orange Jazz Days bevestigt wat eigenlijk al bekend was: de Nederlandse jazzscene behoort tot de meest veelzijdige en avontuurlijke van Europa. Van intieme kamermuziek tot uitbundige brassband, van bigbandtraditie tot experimentele cross-over: alles heeft hier zijn plek met improvisatie en gedurfde composities als grote gemene deler. Dit was een thuiswedstrijd, en waarom niet volgend jaar Beyond Our Shores gaan, via uitwisselingen met andere bruisende Europese muziekscenes?
Gezien: Orange Jazz Days – 2 + 3 oktober 2026, TivoliVredenburg Utrecht
