Esther Van Hees staat aan de vooravond van de release van haar nieuwe album 'Nazomer'. Met Nederlandstalige liederen brengt de Belgische zangeres een ode aan het luisterlied.
Tekst: Arjan Klaver | Foto’s: Hester Doove, Joke Schot
Van Hees heeft zich inmiddels stevig gevestigd in de Nederlandse jazzscene. Haar warme, subtiele stem werd door kenners vergeleken met die van Norah Jones, Jazzism hoorde er een vleugje Eva Cassidy in. Vorig jaar won ze met haar duo Blue Sands een Edison Jazz in de categorie Nationaal Vocaal. De jury prees de verbeeldingskracht en virtuositeit van het duo. Op Nazomer laat Van Hees de jazzstandards en eigen composities achter zich. Ze brengt Nederlandstalige luisterliederen uit de wereld van de kleinkunst en het Nederlandstalige luisterlied, opnieuw gearrangeerd door Jeroen Vierdag en Bert van den Brink.
Plastic viooltje
Vanuit Amsterdam vertelt de 35-jarige zangeres over de weg die haar hier bracht. Die begon met de viool. ‘Mijn ouders kozen dat instrument voor mij toen ik drie was. Mijn zus en ik kregen twee keer per week les volgens de Suzuki-methode, waarbij je muziek op het gehoor leert. Na een tijdje oefenen op een plastic viooltje kreeg ik een echt instrument.’ Op haar veertiende gooide ze het roer om. ‘Ik wilde mijn stem laten horen, niet mijn viool. Ik zong alles wat ik mooi vond: Disney, musicals, folk van Kadril, Clouseau. Via een cd van Judy Garland ontdekte ik de jazzstandards en leerde die uit mijn hoofd.’
Toeval of niet
Een jaar later werd Van Hees in Mol ontdekt door bigbanddirigent Werner Luypaers. ‘Ik speelde als straatmuzikant en hij vroeg me als solist bij de New Sound Bigband. Tegelijkertijd begon ik aan de jazzafdeling van de muziekschool in Mol. Drie jaar lang kreeg ik daar veel oefening en podiumervaring. Jazz werd mijn route naar het conservatorium.’ Ook de Belgische en Nederlandse jazzscene vormden haar muzikale wereld. ‘Ik ben blij dat ik Toots Thielemans nog meerdere keren live heb kunnen zien. Bert van den Brink, die nog veel met hem gewerkt heeft, vertelt vaak leuke anekdotes over zijn tijd in de band van Toots.’
Zingen als leidraad
Na haar achttiende schoof ze in de collegebanken van het conservatorium in Tilburg en volgde daarna een masteropleiding in Amsterdam. Ze heeft een keer gezegd dat zingen de leidraad is van haar leven en de vorm van expressie waarin zij zich altijd veilig heeft gevoeld om haar emoties helemaal toe te laten. Het heeft haar geen windeieren gelegd. Ze deelde het podium al met onder anderen Anton Goudsmit, Hermine Deurloo, Eric Vloeimans, Yuri Honing en Bart Wirtz. Ook stond ze op North Sea Jazz en maakte ze een plaat met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw, samen met collega’s Anna Serierse en Fay Claassen.
Kleinkunst
Van jongs af aan luisterde en zong Esther Van Hees graag Nederlandstalig repertoire van zangers als Wim De Craene, Wim Sonneveld, Ramses Shaffy en Della Bosiers. Aangemoedigd door haar zus Judith koos Esther in 2015 bij een ‘artist in residence programma’ bij JazzCase met Jeroen van Vliet en Joris Roelofs voor een setlist van enkel kleinkunst. ‘Ik studeerde jazz en had daardoor in mijn hoofd zitten: dat is wat ik doe. Maar ik zing net zo graag in het Nederlands. Het voelde als een logische keuze. Nazomer is inmiddels mijn derde Nederlandstalige plaat. Ik zing heel graag in mijn eigen taal en de link met de jazz is nooit ver te zoeken. Voor mij voelt de muziek van Ramses Shaffy, Ruud Bos en Paul van Vliet als een Nederlands songbook.
Selectie repertoire
Voor Nazomer begon Van Hees al in 2022 met het verzamelen van geschikt repertoire. Samen met kleinkunstkenner en archivaris Frank Jochemsen van het Nederlands Jazz Archief stelde ze uiteindelijk een shortlist van zo’n vijftig nummers samen. Daaruit moesten twaalf songs worden geselecteerd. ‘De uiteindelijke selectie is breed. Liedjes van verschillende Nederlandse artiesten en tekstschrijvers worden met elkaar verbonden door de nieuwe arrangementen en eigen benadering. Een terugkerende naam in het repertoire is tekstschrijver Friso Wiegersma, bekend van onder meer Het Dorp, dat Wim Sonneveld beroemd maakte.’ Ook componist Ruud Bos komt vaker langs.
Paul van Vliet
Wiegersma schreef verschillende teksten die op het kersverse album zijn terug te vinden. Daarnaast bevat de plaat Nederlandse bewerkingen van buitenlandse chansons. Zo is er een Nederlandse versie van Et Moi Dans Mon Coin van Aznavour, hertaald door wijlen Lennaert Nijgh. Ook zingt Van Hees De Noorderzon Scheen, bekend geworden door Conny van den Bos. ‘Een van mijn persoonlijke favorieten is op dit moment Ik Rij Soms Door De Stad van Paul van Vliet. Morgen kan mijn favoriet weer veranderen. Maar op dit moment springt dit nummer er voor mij uit. Ook Het Lachen van Ruud Bos en Friso Wiegersma had vanaf het begin een bijzondere positie. Dat nummer is altijd op de lijst blijven staan. Die moest er sowieso op.’
Goede sound
Wie naar de muziek van Van Hees luistert, merkt dat melancholie een belangrijke rol speelt. Ze heeft een voorkeur voor goeie teksten, mineur en liederen waarin emoties centraal staan. ‘Of het nu een tekst is in het Engels of in het Nederlands. Ik denk dat heel veel mensen zich aansluiten bij muziek die iets droevigs heeft.’ Dat betekent niet dat de nieuwe geluidsdrager een sombere plaat is. Juist de combinatie van zware onderwerpen en een toegankelijke productie was voor Van Hees belangrijk. ‘Ik wilde met deze plaat dat je er echt voor kunt gaan zitten en luisteren, maar dat je hem ook op de achtergrond kunt aanzetten.’ Die balans werd volgens haar vooral bereikt door de arrangementen van bassist en producer Jeroen Vierdag en de uiteindelijke mix en mastering door Udo Pannekeet. Vierdag produceerde het album en arrangeerde het grootste deel van de nummers. ‘Ik wilde een luisterplaat die tegelijkertijd gewoon lekker op de achtergrond kan klinken vanwege de goeie sound.’
Topmusici
Voor het album verzamelde Van Hees een groep ervaren Nederlandse jazzmusici. Naast Vierdag zijn pianist en toetsenist Bert van den Brink, drummer Marcel Serierse en gitarist Tim Langedijk betrokken. Voor de duo-arrangementen en Speelgoedmannetje werd beroep gedaan op Van den Brink. De opnames vonden plaats in de Power Sound Studio in Amsterdam. Ondanks de omvang van het project werd de plaat opmerkelijk snel opgenomen. Van Hees zong de nummers live in de studio met de band mee. ‘Dat was van tevoren nog even spannend maar uiteindelijk bleek twee dagen voldoende.’
Theater
Met Nazomer wil Van Hees niet alleen een nieuwe plaat presenteren. Ze wil het repertoire ook naar het theater brengen. Voor het cultuurseizoen 2027-2028 wordt daarom gewerkt aan een avondvullend kleinkunstprogramma. Daarbij kiest ze in eerste instantie voor een kleinere bezetting. Van Hees heeft inmiddels een contract getekend bij impresariaat George Visser. Omdat ze binnen de kleinkunstwereld nog geen gevestigde naam is, begint ze met een duo. ‘Ik ga beginnen met een show met pianobegeleiding in de hoop een grotere tour te boeken. Al bieden we de volledige bandbezetting zeker ook aan.’ De combinatie van jazz en kleinkunst ligt voor Van Hees echter heel natuurlijk. Ze ziet geen reden om zichzelf tot één genre te beperken. ‘Blue Sands en andere jazzprojecten, zoals mijn samenwerking met het Atlantic Jazz Lab Orchestra gaan ook gewoon door.’
Andere taal
Na de releaseconcerten moet het repertoire verder groeien op het podium. Voor Van Hees betekent het Nederlandstalige album dan ook geen afscheid van de jazz. Integendeel. ‘Het verschil tussen een luisterlied in het Nederlands en een jazzstandard in het Engels is uiteindelijk vooral de taal.’ De jazz blijft dus de basis, maar met Nazomer laat de charmante Belgische zien hoeveel ruimte daarbinnen bestaat voor andere verhalen, andere teksten en een andere taal. ‘Ik wil zeker verder in het Nederlands. Maar ik ben niet gebonden aan één ding.’ Daarmee lijkt alweer haar negende album vooral een nieuwe richting te markeren. ‘Niet ver weg van de jazz, maar er juist dwars doorheen.’
Nazomer – Esther Van Hees (Teles Music i.s.m. Integral) uit op 18 september 2026
Concerten:
23 september 2026, Beeld & Geluid, Hilversum
24 september 2026, Schouwburg Rex, Mol (B)
25 september 2026, RElaX (Foyer Schouwburg Rex), Mol (B)
27 september 2026, Concerto Recordstore, Amsterdam
