Traditie en avant-garde, tijdloos en nieuw
Two Minds is het nieuwe album van Shadowlands, een ongebruikelijk trio bestaande uit Lauren Kinsella (stem), Robin Fincker (saxofoon en klarinet) en Kit Downes (piano of orgel). Het album beweegt zich tussen folk en vrije jazz en ontvouwt zich als een collage van gedichten in het Iers, Engels en Frans, afgewisseld met vocale improvisatie, omlijst door instrumenten. Als archeologen maken ze van een Ierse melodie een jazzstandaard, en van een gedicht met muziek van Maurice Ravel een eigentijdse ballade. De aanpak is ambachtelijk en vrij, een traditie met daarna een tijdreis, zonder dogma of regels. De stukken lijken te ontstaan vanuit tekst en melodie, waardoor het album toegankelijk blijft ondanks de avant-gardemomenten. De krachtige en flexibele stem van Kinsella is tegelijkertijd zacht en subtiel. Ze is de vlam waaromheen piano en saxofoon als motten fladderen.
Máire Ní Éidhin is een liefdesgedicht van de blinde Ierse bard Antoine Ó Raifteirí, die leefde rond de eeuwwisseling van de 18de naar de 19de eeuw en uitsluitend in het Gaelisch schreef. Buds and Babies klinkt als improvisatie maar is een compositie op een gedicht van de Victoriaanse dichteres Christina Rossetti: de stem opent en verdwijnt vrij kort daarna om ruimte te maken voor piano en saxofoon. Cornered is een vluchtig vocaal experiment met flarden van woorden en klanken boven een percussieve piano, dat geruisloos overgaat in een Ierse traditional en vervolgens in een gedicht van de 19de-eeuwse Franse dichter Mallarmé op muziek van Ravel. Gedragen door piano en zang pakt de klarinet hier en daar de melodie op.
Twee instrumentale stukken ontvouwen de saxofoon en orgel (Rencontre) of sax en piano (Plumage instrumental) en tonen de vrije taal van Downes en Fincker die als twee handen op een buik hun verhaal doen. Misschien zijn ze de Two Minds van de titel of het moet zijn dat dit album hinkt op twee gedachten – traditie en avant-garde, tijdloos en nieuw. Ga er maar voor zitten of liggen om de diepere lagen rustig te laten inweken. De cd-uitgave heeft een aantrekkelijke inlay met teksten en extra achtergrond.
MONICA RIJPMA
Two Minds – Shadowlands (BMC Records) uit op 5 juni 2026
