Menu

Het beste van Archie Shepp

Saxofonist Archie Shepp (1938) is een legende geworden, met een reeks albums die binnen de jazz heel belangrijk bleken. Albums als Four For Trane (1964), Fire Music (1965) en Attica Blues (1972) vormen nog steeds een baken van inspiratie voor de ontwikkeling van jonge saxofonisten.

Door Coen de Jonge

Maar Shepp sprak ook tot de verbeelding van andere instrumentalisten. Zoals pianist Jasper van ‘t Hof, die begin jaren zeventig een soort sollicitatiegesprek voerde met Shepp, die toen in Amsterdam verbleef. De saxofonist zat daar in een soort kraakpand. Het resultaat was gunstig: de roodharige Twent Van ‘t Hof ging zes weken op tournee met Shepp. En nog wel in de tijd dat die op het podium intensief koketteerde, vuist omhoog, met zijn sympathie voor Black Power…

 

Lazy Afternoon (album: The World of Cecil Taylor, Candid 1960)

Een van de eerste keren dat Archie Shepp met een grootheid (hier avant-garde pianist Cecil Taylor) in de studio stond. Taylor – met wie hij ook speelde in de band bij het toneelstuk The Connection – werd een van zijn belangrijkste inspiratoren.

The House I Live In (Album: The House Live In, Steeplechase 1963)

Het titelstuk was een hit uit de jaren veertig van Frank Sinatra, die voor de bijbehorende film (een aanklacht tegen rassenhaat) een Oscar kreeg. Shepp speelde het live in Jazzhus Montmartre te Kopenhagen met onder meer de Zweedse legende Lars Gulling (hier op baritonsax).

Cousin Mary (Album: Four For Trane, Impulse 1964)

Een klassieker! Dit album vormde het debuut van Shepp voor het prestigieuze label Impulse, waarvoor ook zijn idool John Coltrane geruchtmakende platen had gemaakt. Hij speelde vier stukken van Trane, waarbij ook Cousin Mary.

Prelude To A Kiss (Album: Fire Music, Impulse 1965)

Een jaar later, weer een opvallend album (hoewel de recensies een stukje minder waren). Shepp speelde een assertieve versie van het revolutionaire stuk Malcolm, Malcolm, Semper Malcolm maar ook een lyrische vertolking van deze Ellington-classic.

Call Me by My Rightful Name (Album: New Thing At Newport, Impulse 1965)

Een plaat waarop de groepen van John Coltrane en Archie Shepp beiden een kant vulden. Een hele eer voor Shepp! Live opgenomen bij het Newport Jazz Festival van 1965. Shepp speelde met onder meer vibrafonist Bobby Hutcherson.

Mama Too Tight (Album: Mama Too Tight, Impulse 1966)

Een van de mooiste platen van Shepp uit zijn Impulse-catalogus. Met een grote groep vol belangrijke free jazzers: onder meer trombonist Roswell Rudd, bassist Charlie Haden, tubaspeler Howard Johnson. Avant garde maar toch ook gerieflijk toegankelijk.

Moose The Mooche (Album: Looking At Bird, Steeplechase 1980)

Een verrassing uit 1980. Archie Shepp begon zich al een poos wat af te wenden van de hard core free jazz, en bij deze gelegenheid (met bassist Niels-Henning Orsted Pedersen) gooide hij zich in een Deense studio zomaar op het repertoire van Charlie Parker; een dag eerder maakte hij een album dat was opgedragen aan Bessie Smith.

Contracts (Album: Mama Rose, met Jasper van ‘t Hof, Steeplechase 1982)

Een plaat die werd opgenomen op een jubileumavond (twintigjarig bestaan) in Jazzclub Villingen. Hans Dulfer schreef onlangs in JazzBulletin hoezeer hij ooit werd gegrepen door deze plaat. ‘Het lukt me nooit ook maar iets te spelen dat in de verte lijkt op deze historische uitvoering in Villingen’. 

Body and Soul (Album: Body and Soul, with Richard Davis, Enja 1991)

Een live-opname uit Club Cantare, Boston. Een duo, Shepp met bassist Richard Davis. En dan ook nog dit stuk, ‘the tenorman’s challenge’. Een van de meest majestueuze platen van de saxofonist, die hiermee demonstreerde alles te kunnen.

Attica Blues (Album: I Hear the Sound, Archieball Records 2013)

Een relatief recent album, opgenomen in Frankrijk voor zijn eigen label Archieball. Met dit woedende titelstuk keerde Shepp terug naar de compositie die hij in 1971 maakte naar aanleiding van de rebellie in de gevangenis in Attica. Er stierven 39 gevangenen. Hoe oud ook, Shepp blijft toch een activist.

Lees meer...

Pharaoh Sanders, een prelaat met ascetische trekjes

‘Probably the best tenor player in the world’, zei Ornette Coleman over Farrell ‘Pharoah’ Sanders.

‘Een prelaat met ascetische trekjes’, zei geluidstechnicus Max Bolleman. Veteraan Sanders (1940) is zonder meer een legendarische saxofonist/fluitist. Voor veel jazzliefhebbers blijft de man uit Little Rock eeuwig verbonden aan zijn werk met John Coltrane. Dat was midden jaren zestig, maar ook voor die tijd had hij al flink van zich laten horen. Zelf maakte hij ook albums die rumoer veroorzaakten, zoals Tauhid en Karma. Op die laatste plaat stond The Creator Has A Masterplan, dat zelfs door Louis Armstrong werd opgenomen... In zijn latere jaren keerde Sanders terug naar een toegankelijker vorm van jazz.

Seven By Seven (Pharoah’s First, ESP Disk 1964)

Zijn debuut als leider op de plaat, met een gezelschap dat hem niet helemaal kon volgen in zijn compromisloze en al wat unieke aanpak. Pianiste Jane Getz en trompettist Stan Foster zaten nog in het spoor van de jazz tien jaar eerder.

Edition II (John Coltrane: Ascension, 1965)

Een monument van de free jazz. Coltrane noemde de plaat ‘a big band thing’ maar de liefhebbers van Basie en Ellington waren vooral verbijsterd. Sanders was een van de vele solisten op dit stuk van veertig minuten lang. Een hele eer.

The Father and the Son and the Holy Ghost (John Coltrane: Meditations, Impulse! 1965)

Als side man op een legendarische plaat van John Coltrane. Dit was op-en-top avant garde, met begeleiders als pianist McCoy Tyner en drummer Elvin Jones. De laatste keer dat deze mannen een studio-album met Coltrane maakten...

Upper Egypt & Lower Egypt (Tauhid, Impulse!1966)

De eerste van elf albums die Sanders zou maken voor het label Impulse! Met free jazz-pionier gitarist Sonny Sharrock, helaas de enige plaat die hij met Sanders zou maken. Velen vinden dit zijn beste album: wat gematigder en serener dan zijn voorgaande werk.

The Creator Has a Master Plan (Karma, Impulse! 1969)

Een stuk van meer dan een half uur lang dat toch een klassieker zou worden. Zelfs Louis ‘Satchmo’ Armstrong zou het eens op een plaat zetten; hier is het zanger en mede-componist Leon Thomas die de hoofdrol speelde. Hoewel Karma in de bakken met free jazz terechtkwam, was de plaat toch wat gemakkelijker te verteren.

Blue Nile (Alice Coltrane: Ptah, The El Daoud, Impulse! 1970)

Als sideman op een album met composities van Alice Coltrane. Deze stukken (vooral de titels!) sloten goed aan op de spirituele instelling van Pharoah zelf.

Op Blue Nile speelde Coltrane op harp en Sanders op altfluit.

 

Harvest Time (Pharaoh, India Navigation 1976)

De relatie met Impulse! was voorbij. Een album uit de tijd dat Sanders behoorlijk uit de gratie van jazzrecensenten was. ‘Een geluidsmelange die het nirvana moest benaderen, maar die wegdreef naar waterige new age muzak.’ ‘Een psychedelic rock-opus’, vond men er ook van.

Origin (Benny Golson: This Is For You John, Timeless 1984)

Een compositie van Pharoah Sanders op een album van tenorsaxofonist Benny Golson dat was opgedragen aan John Coltrane. En uitgebracht door een label uit Wageningen… Sanders was in deze periode flink terug op zijn weg naar de mainstream.

African Cookbook (Randy Weston: The Spirits Of Our Ancestors, Verve 1991)

Uiteraard beviel de bedoeling van dit album Sanders erg goed. Westerse muziek die ook de muziek van Marokko zou absorberen. Een project van pianist Randy Weston en arrangeur Melba Liston waar Sanders heel goed in paste.

You Don’t Know What Love Is (Welcome To Love, Timeless 1991)

Een album in klassiek kwartetbezetting, met als ondertitel Pharoah Sanders Plays Beautiful Ballads. Helemaal terug naar lyrische muziek die velen doet bekoren. Met titels als My One And Only Love, Nancy with the Laughing Face, Moonlight In Vermont...,

Lees meer...

Coltrane als eeuwige inspirator

  • Gepubliceerd in Blog

Dat John Coltrane een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten binnen de jazz is algemeen bekend. Maar hoezeer artiesten nog altijd beïnvloed zijn door zijn werk blijkt wel in de nieuwe editie van Jazzism.John Coltrane bracht me op het idee om anders te gaan schrijven.”

Lees meer...
Abonneren op deze RSS feed