Niet in een hokje te vangen, maar intrigerend en verrassend
Rond de eeuwwisseling was Atlantico, de formatie rondom Enzo Favata, met jazzy improvisaties op een mix van mediterrane wereldmuziek en haast klassieke kamermuziek, een graag geziene gast op festivals in Europa. Begin deze eeuw gingen de mannen ieder huns weegs, maar in 2023 vroeg saxofonist/klarinettist Favata zijn kompanen in Atlantico terug te komen in de oorspronkelijke bezetting. Nu zijn ze terug met Ritornare, hun eerste release op het ECM-label. Geen reünie, maar ritornare, een terugkomen dat voor hen voelt als thuiskomen. En thuiskomen is het, voor de musici, maar evenzeer voor de luisteraar.
In de acht, meestal verstilde en bijna reflectieve composities nemen de vijf mannen de luisteraar mee op hun reis door ongerepte natuur, door landschappen waar zee en land elkaar raken. Het verfijnde, tedere, ijle spel van Favata (Alghero, Sardinië, 1956), vaak in de hogere registers van zijn rietinstrumenten, wordt gevoelvol ondersteund door de melancholische bandoneon van Daniele di Bonaventura. Samen geven zij de stukken een haast sprookjesachtige klankkleur. Met zijn transparante, dartele spel op de tiensnarige gitaar voorkomt Marcello Peghin dat die twee te zeer in esoterische sferen verzeild raken. Bassist Salvatore Mantana en drummer U.T. Gandhi, die vlak voor de release overleed, zorgen met hun ingetogen spel voor de juiste ondergrond achter hun drie medemuzikanten.
Ritornare is een album in de beste ECM-traditie: nergens mee te vergelijken, niet in een hokje te vangen, maar intrigerend en verrassend. Elke keer dat je hem in de speler legt, hoor je nieuwe details: mediterrane volksmuziek, vlagen kamermuziek, maar vooral prikkelende improvisaties in een rijke klankwereld. Uitgevoerd door een ensemble, dat volkomen aan elkaar gewaagd is.
MARCEL BOUWMAN
Ritornare – Enzo Favata (ECM Records) uit op 18 september 2026
