Urgent, avontuurlijk en veelzijdig
‘Het proces is belangrijker dan het resultaat’, noteert gitarist Reinier Baas in de liner notes bij het album Opus Kaleidoskopus, die hij samen met het Nationaal Jeugd Jazz Orkest IX uitbracht. Een behartenswaardige uitspraak, maar wij als luisteraars krijgen van dat proces niets mee en moeten het doen met het resultaat. Geen nood, dat mag er zijn.
Twee jaar werkte gitarist, componist en Boy Edgarprijswinnaar Reinier Baas met het NJJO IX, zestien zeer getalenteerde jonge musici tot 26 jaar, aan Opus Kaleidoskopus. Het resultaat is een buitengewoon gevarieerde plaat, met een breed scala aan instrumenten (tot zelfs een harp, in de jazzmuziek lang ondervertegenwoordigd) en een kaleidoscoop aan stijlen: zo nu en dan solo’s die in de free jazz niet zouden misstaan, in Koma Kaprifol een fraai duel tussen vocalen, bas en blazers, een haast filmische uitvoering van No Será Regresar met een hoofdrol voor de zang en ook Misha Mengelbergs De Sprong O Romantiek Der Hazen wordt in een arrangement van Michael Moore op inventieve wijze onder handen genomen.
Aan alles hoor je dat de leden van het NJJO IX en Reinier Baas er zich niet met een jantje-van-leiden van af hebben willen maken: de zestien jonge musici klinken geïnspireerd en gedisciplineerd, stralen in hun muziek uit, dat hun ensemble meer is dan de som der delen. Ze krijgen ieder voldoende ruimte om hun kunnen te laten horen zonder de anderen te overvleugelen of weg te spelen. ‘Het collectief is belangrijker dan het individu’, schrijft Baas, die maar één keer met een solo een hoofdrol voor zichzelf opeist. In die aanpak is hij met het NJJO IX glansrijk geslaagd.
Wie wil horen welke jazzmusici over een jaar of wat op de jazzpodia in Nederland en daarbuiten schitteren, moet luisteren naar Opus Kaleidoskopus: urgent, avontuurlijk en veelzijdig.
MARCEL BOUWMAN
Opus Kaleidoscopus – NJJO IX en Reinier Baas (Reinier Baas) uit op 18 september 2026
