Trompettist Gidon Nunes Vaz trad als lid van de Danish Radio Big Band begin januari op met de Amerikaanse zangeres Cécile McLorin Salvant. Het maakte diepe indruk op hem en hij deelt zijn observaties hier.
Na een woelige nacht in de stille kamer van het hotel ga ik de volgende ochtend in de ontbijtzaal aan een klein tafeltje zitten. Het gesprek van mijn collega’s naast het grote raam, met uitzicht op het met sneeuw bedekte Deense stadje Vejle, laat ik aan me voorbijgaan. Ik moet rustig opstarten met een licht ontbijt na de shock die Cécile McLorin Salvant gisteravond op me teweeg heeft gebracht. Een halve avocado lijkt me een goed begin. Terwijl ik vervolgens een passievrucht uitlepel en de zachte pitjes voel knarsen tussen mijn tanden, staar ik half mijmerend voor me uit. De afgelopen avond is nog niet voorbij.
Billy Strayhorn
‘A week in Paris will ease the bite of it.’
Het echoot in mijn gedachten…
‘All I care is to smile in spite of it.
‘I’ll live a lush life.’
Het zijn de woorden van Billy Strayhorn. Een 17-jarige tiener, Afro-Amerikaans, gay, nog nooit ergens geweest. Die opgroeide bij zijn oma in het Pittsburgh van de jaren twintig wegens een dronken en gewelddadige vader. Een muzikaal genie dat kon bloeien dankzij de piano en de platenspeler van zijn grootmoeder. Stukken van zijn hand als Lush Life, Passion Flower, Something To Live For en Day Dream laten ons voelen dat muziek in staat is ons terug te brengen naar de kern van ons bestaan: wat is een mens? Duke Ellington wist maar al te goed dat alleen Strayhorn zulke stukken kon schrijven en adopteerde hem liefdevol als rechterhand. 25 jaar lang werkte Strayhorn aan Duke’s zijde en componeerde en arrangeerde voor Amerika’s belangrijkste componist in Popular Music.
Sullivan Fortner
Ik neem een slok middelmatige machine koffie en knabbel wat hazelnoten, walnoten, amandelen en zelfs licht gezoete gedroogde cranberries; op toer moet je goed voor jezelf zorgen. Dan verschijnt in de deuropening pianist Sullivan Fortner in een lang zwart gewaad met een zwarte broek met enorme bellbottoms en een zwart mutsje op. ‘Can I sit with you?’ ‘Be my guest’, zeg ik. Voor ik het weet zit hij naast me met een schaaltje yoghurt met zwarte-bessen-jam die, als een Japanse inkttekening, een sierlijke krul in de yoghurt tekent. Hij is Cécile McLorin’s rechterhand, een tovenaar op de piano en in verschijning.
In extase
Intussen is de artistiek directeur van de Danish Radio Big Band ook bij ons aangeschoven, een bourgondische Noor met een ontbijtbord vol scrambled eggs, worstjes, spek en brood. Gefascineerd kijk ik naar de hoeveelheid roomboter op zijn brood, die mij op dit vroege uur doet rillen als hij een hap neemt uit de dik gesmeerde laag. ‘How did you sleep, Gidon?’
‘A bit restless… the music.’
Terwijl ik aan mijn kiwi begin praat ik met de directeur over het wonder van gisteravond. Het orkest dat tussen de gordijnen naast het podium stond en met open mond in extase luisterde naar Cécile McLorin Salvant en Sullivan Fortner, die Lush Life als toegift gaven na twee staande ovaties. Het geluk dat we voelen. We speelden met ’s werelds beste jazzvocaliste van dit moment … dagdroom ik?
Cécile
Wat gisteravond gebeurde kan ik onmogelijk in woorden beschrijven, haar magie om iedere noot, ieder woord elke mogelijke kant op te kleuren en te bewegen. Haar uitdrukking in gezicht en lichaam in synchroniteit met de tekst. De timing van elk woord in een diepgevoelde eerlijkheid. De verrassende en gewaagde kledingkeuze in vorm en kleur waarmee ze iedere avond op het podium verschijnt. Cécile is los van angst en schaamte, authentiek, intelligent, beeldschoon in haar eigenheid, en ze ademt muzikaliteit en smaak. Ze weet de luisteraar uit zijn stoel omhoog te tillen naar een hoogte waarop alleen de muziek nog bestaat en wij onszelf even vergeten.
AVEC GUSTO
Terwijl ik aan het laatste op mijn bord begin, een mini-croissantje met rabarberjam – ook een ontbijt behoeft een duidelijke afronding – praten we met Sullivan over Billy Strayhorn. Hij schuift een afbeelding op zijn telefoon onder mijn neus van de handgeschreven partij van Strayhorns Lush Life. ‘Here’s all you need to know! Three note chords.’
Het skelet van het stuk, de rest is slechts toevoeging, gaat door mijn hoofd.
Ik maak vluchtig een foto van de foto. In het besef van de onschatbare waarde van het document. Boven de partituur staat in koeienletters AVEC GUSTO – Billy Strayhorn.
Alsof de meester me toespreekt bij dit filmische ontbijt.
A lush life
We praten nog wat over akkoordgebruik, Sullivans wonen in New York, de beperkte mogelijk tot beoefening van je instrument op toer, waarna ik op de klok kijk. Over zes minuten vertrekt de bus naar Kopenhagen. Ik pak m’n kop koffie en ren naar m’n kamer, verzamel vluchtig mijn spullen. Cécile zit al in de bus. Derde rij, rechts voor … op mijn vaste plekje. Ik ga achter in de bus zitten boven het motorblok. M’n oordopjes gaan in.
Uit mijn tas pak ik Isaak Babel’s Alle Verhalen.
Voordat ik me overgeef aan de zinnen van Ruslands begaafdste prozaschrijver, staar ik naar buiten. Naar het sneeuwlandschap waarin de kale bomen eenzaam afsteken tegen het prachtige witte symbiotische geheel tussen grond en lucht.
‘I’ll live a lush life.’
GIDON NUNES VAZ
FOTO’S: NICOLAS KOCH FUTTRUP
