Menu

Perfecte akoestiek in radiostudio’s Flagey tijdens Brussels Jazz Festival

Perfecte akoestiek in radiostudio’s Flagey tijdens Brussels Jazz Festival

Jazz is een breed begrip en op steeds meer plaatsen is er de laatste jaren van jazz op podia te genieten. Grenzen vervagen, muzikanten zijn hongerig en en denken steeds minder in hokjes. Zo ook op Brussels Jazz.

Door: Willem Jongeneelen

Echt genieten is het pas als jazzmuzikanten de best mogelijke omstandigheden wordt aangeboden. Dat gebeurt tijdens het 10-daagse Brussels Jazz Festival, in de oude radiostudio’s van Flagey.

Steiger

Op de eerste vrijdag van de tiendaagse is er een zogenaamd ‘Piknik-concert’ van het Gentse trio Steiger. Een lunch-optreden zonder broodjes of andere proviand, maar wel met bijzondere klanken en ritmiek op het menu. Het trio schuwt het experiment niet. De midtwintigers presenteren de tracks van het nieuwe, op zeven verschillende locaties opgenomen album Give Space. Toetsenist Gilles Vandecaveye-Pinoy draait het noise-knopje om, een elektronische brom zet de toon en ook de andere twee bandleden, Kobe Boon op contrabas en Simon Raman zijn vertrokken. Steiger verstaat de kunst van de lange aanloop. Ondanks de simpele basis wordt de track uitgebouwd tot een dynamische geheel als Boon zijn vingers laat spreken en Vandecaveye zijn vleugel lichtjes laat opstijgen. Improviseren wordt imponeren. Het trio benadert dan uiteindelijk redelijk dicht de composities die het album zo boeiend maken.

Fieldrecordings

Een fraaie rol is er weggelegd voor de visuals op het scherm achter hen. Die zijn samengesteld uit door Engel Doyen geschoten filmbeelden van de locaties waar de groep opnam (allesbehalve studio’s), aangevuld met schitterende animaties van Gerd de Kinderen. Nam de band op een boot op, dan maakt het geronk van de motor een wezenlijk onderdeel uit van de muziek. Vandecaveye legt uit tijdens de opnamen in dialoog te zijn gegaan met de omgeving. Mede dankzij die fieldrecordings en de beelden wordt die sfeer opnieuw opgeroepen. In het op die boot opgenomen Captain Hooker genieten de drie kapiteins veel vrijheid hun koers te bepalen, nooit wordt de eindbestemming uit het oog verloren. Bovendien is het in het kanaal waarin gevaren wordt het aantal zijwegen beperkt, maar ook beperkingen zorgen voor grote uitdagingen.

Ieder nummer bezit een andere opbouw, sfeer, sound en beleving. Het in een abdij opgenomen Female Pope klinkt robuust, maar bezit een bijna sacraal tussenstuk met invloeden uit de klassieke muziek en delen waar Boon zijn grote bas als een kleine viool laat klinken. Als we een nummer later vogeltjes horen fluiten en Boon met de achterkant van zijn strijkstok als een specht op zijn snaren tikt zijn we overduidelijk terug in het feeërieke bos waar Cripplewood ontstond. Drummer Raman vond er vast ook de knoestige tak waar hij het nummer deels mee drumt. Dankzij Flagey is ieder soms vreemd of afwijkend detail te horen, maar kan het publiek ook de prachtige, schijnbaar speels op de Steinway & Sons ontstane melodielijnen ontwaren. Steiger stijgt in de oude radiostudio 1 tot grote hoogten.

Yazz Ahmed

Dezelfde studio is ’s avonds het decor voor de groep van Yazz Ahmed (trompet en French horn). De in Londen geboren, in Bahrein opgegroeide muzikante brengt delen van de door haar geschreven moderne suites en andere stukken, die ze dankzij de toepassing van elektronische effecten en vervormingen een aar keer remixen noemt. Daarin laat ze opvallend veel ruimte voor haar jonge bandleden George Crowley (basklarinet) en Ralph Wyld (vibrafoon) om sterk te soleren. Ook contrabassist David Mannington en drummer Martin France mogen een aantal keren hun five minutes of fame pakken, en daarbij valt op dat het niveau van deze over het algemeen jonge muzikanten hoog genoemd kan worden. Alleen France, op zich ook een prima muzikant, zit met zijn drukke, vaak te harde spel een goede balans een paar keer in de weg. Ahmed zelf is een meester in het doseren, subtiel spel en het toepassen van de elektronische loops en overdubs. Ze laat zich in haar composities inspireren door moedige vrouwen en soms een toonladder uit het midden oosten. Het hoogtepunt heet echter Whispering Gallery, een ambient-achtige track gebaseerd op soundrecordings gemaakt rond St. Paul’s Cathedral in Londen waar op subtiele wijze muzikaal omheen wordt gecirkeld.    

Christophe Chassol

Als hoofd-act op de vrijdag fungeert de Franse pianist/componist Christophe Chassol. Onder zijn achternaam stuurt hij al een aantal jaren wonderlijke deels live gespeelde filmsoundtracks de wereld in. In Studio 4 in Flagey is de première te beleven van zijn nieuwste project: Ludi, vrij geïnspireerd op het boek Het Kralenspel van Hermann Hesse. De film is op een groot doek achter hem te zien. Daarin draait het om spel. Van spelende kinderen op een schoolplein, Japanners in een gokhal of basketballende Afro-Amerikanen op een klein buitenspeelveld. Chassol filmde tevens een aantal zangers en muzikanten, die hij samen met zijn weergaloze drummer Mathieu Edward live begeleidt. Dat is bij vlagen weergaloos, maar als geheel oogt Ludi ook fragmentarisch en wat rauw. De vooral film-technische vondsten zijn soms origineel (de meegeschreven woorden in de inleiding), maar niet alles werkt even ontwapenend. Het idee is uiteraard ook niet nieuw. Door herhalingen van stukjes tekst ontstaat spelenderwijs een ritme, waar het door Chassol en de ook vanaf het beeld mee drummende Edward fijn meespelen is.

Duizelingwekkend

Edward speelt een grote rol. Zo drumt hij in Brussel live met zichzelf mee, en is hij verderop in de film ook actief als een van de vocalisten in de koortjes en een van de basketballers. Dat laatste onderdeel mag tevens als een van de hoogtepunten van Ludi gezien worden. Het geluid van de stuiterende bal bepaalt het ritme van een bijzonder swingende, helaas te weinig uitgebuite passage. Het spel van de zijn drie instrumenten wisselende Chassol is bij vlagen even duizelingwekkend als de beelden geschoten vanuit een achtbaan of in de gokhallen vol schreeuwende kleuren. Conclusie: boeiend, maar ook vermoeiend.

Luidruchtig

Als afsluiter van de eerste drie festivaldagen staat steeds een andere band met saxofonist/fluitist Nathan Daems (Black Flower, Echoes of Zoo) geprogrammeerd. Een artist in residence van formaat. Helaas niet in een van de studio’s, maar in de foyer, waar het nog een biertje nuttigende publiek ook de rest van de dag kan doornemen. Tijdens het optreden van Dijf Sanders, met Daems als partner in crime, wordt dat ook iets te luidruchtig gedaan. Het subtiele verzoek van Sanders om wat meer beats en sax, en wat minder publiek, in zijn monitor wordt door datzelfde publiek achter in de foyer (met ook amper zicht op het kleine podium) niet opgepikt. Jammer, want ze missen fraaie traditionele muziek afkomstig uit Java die totaal niet traditioneel is, aldus Sanders. Prachtig toetsenwerk, fraai blazerswerk, knappe samples en vrije improvisaties op de door Sanders in de eigen studio met wel degelijk in Java zelf vastgelegde fieldrecordings, het is uitermate boeiend en dansbaar. Het publiek vooraan weet dat gelukkig wel te waarderen.     

Gezien: Brussels Jazz Festival in Flagey op 11 januari 2019.

Er zijn daar nog tot/met 19 januari optredens van onder meer Thrill! Sextet, Kit Downes feat. Tom Challenger, Craig Taborn & Dave King, Ambrose Akinmusire Quartet, Donder, Tigran Hamasyan Trio & Brussels Philharmonic, STUFF. (plays Howard Shore) en Lisa Simone.

terug naar boven