Hun grensverleggende mix van jazz, hiphop, dance en elektronische muziek is op het tweede album van WAAN intuïtiever, dansbaarder en persoonlijker.
Tekst: Mischa Andriessen | Foto’s: Philine van den Hul
In 2023 was daar ineens Echo Echo, de magnifieke debuutplaat van WAAN, de groep van toetsenist Emiel van Rijthoven en saxofonist Bart Wirtz. Hun frisse, opzwepende mix van jazz, hiphop, dance en elektronische muziek kwam bepaald niet uit het niets. De samenwerking tussen beide mannen is inmiddels al ruim vijftien jaar gaande.
Wirtz legt uit hoe WAAN in wezen een uit de hand gelopen vervolg op zijn eigen kwartet is. ‘Na Beneath The Surface wilde ik nog meer met elektronica en nieuwe invloeden toelaten. De bedoeling was dat dit met mijn vaste kwartet zou gebeuren, maar in dat proces merkten Emiel en ik dat er meer nodig was. We zijn toen met zijn tweeën verder gegaan. Dat is WAAN geworden.’
Langdurige muzikale interesses komen samen
In de muziek van WAAN komen allerlei langdurige muzikale interesses van Wirtz en Van Rijthoven samen. Op hun tweede album We Want WAAN meer nog dan op hun eersteling Echo Echo. Wirtz: ‘Laatst luisterde ik een podcast waarin werd gezegd dat je vaak pas achteraf begrijpt wat de dingen die je doet en maakt in feite betekenen. Dat gevoel heb ik ook met WAAN. Emiel en ik konden vaak totaal in dit project opgaan. Op Texel maakten we een opname waarop we een minuut of twintig angstig diep in de muziek zaten. Een deel daarvan hebben we gebruikt. Misschien brengen we de hele track nog wel eens uit.
Ze brachten veel tijd door in de studio, waar ze volop experimenteerden. ‘Tegelijk dachten we regelmatig: wat willen we nou precies? Op die momenten hadden we het gevoel dat er toch nog iets ontbrak, maar konden het nog niet benoemen. Dan gingen we maar weer met Matteo (Mazzù, bas) en Mark (Schilders, drums) terug de studio in.’
Van schooljazzband tot LCD Soundsystem
Nu het album af is, en Wirtz nadenkt over hoe het tot stand kwam, ziet hij lijnen die teruglopen naar zijn eerste stappen in de muziek. ‘Op de middelbare school speelde ik jazz met docenten in een band, hoe uncool is dat! Maar ik wilde die muziek spelen en dat was de manier. Niet veel later zat ik in een punkfunkband met een totaal andere energie. En dat vond ik ook helemaal te gek. Dat is allemaal gebleven en heeft zich verder ontwikkeld. Ik hoor nu zelfs invloeden van LCD Soundsystem, Krautrockband Can en de no wave van James Chance met al zijn gekte en woeste energie.
Intuïtief werken is belangrijk
‘Op het conservatorium krijg je al snel het idee dat dingen op een bepaalde manier moeten. Ik vind het fijner en belangrijker om intuïtief te werken. Om te luisteren naar wat je hebt gemaakt en te afvragen of er nog iets bij moet. Of kunnen we het niet nog wat mooier inkleuren?’
Op We Want WAAN hoor je fraaie sporen van die intuïtieve werkwijze terug. Zo klinkt op Mirrors het ritmisch geklap van de bezoekers van het roemruchte Leidse jazzcafé De Twee Spieghels. Wirtz: ‘Samen met producer Oscar de Jong luisterden we naar die track. Emiel en ik dachten ineens dat een live vibe het nummer extra bite zou geven. Het was maandagavond en dan zit De Twee Spieghels altijd goed vol, dus we gingen. Wij waren helemaal hyper en het publiek ook, dus dat klappen ging steeds veel te snel. Maar uiteindelijk is het gelukt en het geeft precies die extra sfeer.’
Liefde voor geluiden
Als luisteraar heb je het gevoel dat je direct bij het experiment betrokken bent. Al zijn de elf tracks het resultaat van veel studiowerk, ze zijn bijzonder levendig. Misschien wel omdat Van Rijthoven en Wirtz het toeval volledig hebben omarmd en allerlei kansen met beide handen hebben aangegrepen. Wirtz: ‘We hebben veel over onze liefde voor geluiden gepraat; mag een stuk sound-driven zijn? Dus gewoon heel lekker klinken, terwijl de compositie op zich misschien weinig voorstelt. We hebben besloten van wel.
Dat besluit leverde ook een buitenkansje op. Van Rijthoven bespeelt niet alleen synthesizers, hij repareert ze ook.De weduwe van synthesizerpionier Polo de Haas vroeg hem een instrument op te knappen. Wirtz: ‘Dat heeft hij gedaan, maar we mochten hem ook gebruiken. En dat is waanzinnig. Met de nieuwe synthesizers kun je bizar veel, maar die oude hebben zo’n gruwelijke sound. Dat maakt het echt bijzonder.’
Onderzoek naar identiteit
WAAN is lastig te plaatsen, en juist via onverwachte kanalen hebben jonge luisteraars de band ontdekt. Wirtz: ‘Misschien is een punt waar je naartoe werkt wel genoeg. Emiel zei eens dat hij voor meer dansende mensen wil spelen. Op North Sea Jazz natuurlijk, maar zeker ook op festivald als Lowlands. We zien wel waar dit ons brengt.’
We Want WAAN is met al z’n montere sounds en grooves gek genoeg ook een plaat die een intens onderzoek naar identiteit afsluit. Dat hoor je vooral op Been Blue, waarop rapper Ivy Sole meedoet. Wirtz: ‘We vroegen Ivy omdat we die te gek vinden. Wat we niet wisten, is dat hen in transitie was. De stem die we te horen kregen, was daardoor veel manlijker dan we hadden verwacht. Dat pakt prachtig uit, vooral omdat de tekst over veranderen gaat. Het is gedreven en spannend.’
Met We Want WAAN laat WAAN horen hoe ver je kunt komen door intuïtie, toeval en openheid volledig te omarmen.
We Want WAAN – WAAN (Sonar Kollektiv) uit op 23 januari 2026
Concertdata:
23 januari – Paradiso, Amsterdam
12 februari – Paard, Den Haag
20 maart – Nobel, Leiden
23 mei – Meneer Frits, Eindhoven
