Gitarist Julian Lage reflecteert op zijn nieuwe album 'Scenes From Above', de samenwerking met John Medeski en de rol van kunst in een onrustige wereld.
Tekst: François van de Linde | Foto’s: Hannah Gray Hall
Muziek in tijden van onrust
Een tijdlang stond Julian Lage alleen op het podium. Een succesvolle periode die opnieuw liet horen hoe achteloos hij wonderschone klanken uit zijn gitaar tovert. Voor zijn vijfde Blue Note-album Scenes From Above koos Lage echter weer voor een band. Een langgekoesterde wens ging in vervulling: samenwerken met toetsenist John Medeski. Het resultaat mag er zijn.
Je kan er niet omheen. De wereld staat onder spanning en chaos lijkt het nieuwe normaal. Ook jazzmuzikanten ontkomen er niet aan. Bij uitstek de Amerikaanse, zoals de in Californië geboren en in New Jersey woonachtige Julian Lage. Heeft die onrust invloed op zijn concentratie? ‘Gelukkig niet,’ zegt Lage. ‘Kunst, en dus ook muziek, is essentieel voor de voortgang van de mensheid. Dat gevoel gaat nooit verloren. Muziek heeft krachten die belangrijk zijn voor de ziel, de gemeenschap en zelfs voor gezondheid. Als er ooit een tijd is die dat nodig heeft, dan is het deze.’
Hoop en vooruitgangsdenken
‘Ik prijs me gelukkig dat ik deel uitmaak van de kunsten. Iedereen die op een podium staat of een plaat maakt, heeft iets te bieden waardoor iemand kan groeien of op een bepaalde manier kan helen. Jazz in het bijzonder heeft iets democratisch. Samenwerken, uitdagingen aangaan. Daar spreekt hoop en vooruitgangsdenken uit. En daarvoor zijn we uiteindelijk op aarde.’
Frisse invalshoek
De samenwerking voor Scenes From Above met oudgedienden Jorge Roeder op bas en Kenny Wollesen op drums liep, zoals verwacht, gesmeerd. De uitdaging zat in het vinden van een frisse invalshoek. Daarom werd John Medeski aan de bezetting toegevoegd. ‘Ik ken John ook al jaren,’ vertelt Lage. ‘We speelden samen in verschillende projecten, maar maakten nooit een album. Al vijf jaar spraken we erover, maar in welke vorm. Duo? Met of zonder bas? Of toch een orgeltrio?’
Het kwartje viel vorig jaar in San Francisco. ‘Ik organiseerde een vierdaagse reeks met duo-, trio- en kwartetformaties. Jorge, Kenny en John deden allemaal mee. Opeens vielen alle puzzelstukjes op hun plek. De connecties uit het verleden werden duidelijk en het gevoel was fantastisch. Toen besloten we meteen een plaat te maken.’
Een muzikale eenheid
Lage bewondert Medeski’s benadering van het hammondorgel. ‘Eigenlijk heb ik altijd gewild dat mijn gitaar klinkt zoals zijn orgel. Die diepe lagen, het zangerige, de kracht en gevoeligheid. Het inspireert me om nog bewuster met mijn gitaarsound bezig te zijn en de boodschap te brengen die ik wil uitdragen. Tijdens de opnames was ik sterk gefocust op het smeden van een hechte muzikale eenheid.’
Dat lukt overtuigend. Scenes From Above verbindt uiteenlopend repertoire tot één geheel. Subtiele swing gaat hand in hand met vrije, sfeervolle passages. Bossafunk wisselt af met een akoestisch, Latin getint liedje. Sommige solo’s doen de harten van gitaarliefhebbers sneller kloppen: rijk aan atypische melodieën en inventief qua sound.
Verlangen naar verstilling
Nergens is de band met Medeski zo innig als in het hymne-achtige, delicate Opal. Hier, en elders op het album, klinkt een diep verlangen naar verstilling. Alsof de muziek even wil verdwijnen, als zandkorrels die langzaam door je vingers glippen. Lage beaamt dit sentiment. ‘Ik hou van een vredige sfeer. Dat heeft veel te maken met ruimte. Het geluid moet kunnen ademen, dat van mij én dat van de band. Medeski, Roeder en Wollesen hebben een bijzondere intelligentie voor ruimte en klank. Als ik stop met spelen, is de muziek nog steeds compleet. Dat stelt mij in staat om echt goed na te denken over wat het geheel nodig heeft.’
Altijd gitaar in handen
Waar blijft hij de inspiratie vandaan halen voor steeds weer originele gitaarpartijen? ‘Dat is voor mijzelf soms ook een raadsel’, zegt Lage. ‘Ik speel simpelweg bijna elke dag, bijna constant gitaar. Het instrument leent zich bij uitstek om ideeën direct uit te proberen. Uiteindelijk probeer ik altijd te spelen wat de muziek en de nummers nodig heeft. Je kunt wel zoveel mogelijk noten spelen omdat je de techniek hebt, maar daar heb je weinig aan. De muziek staat altijd voorop.’
Platen blijven maken
Het lijkt alsof Lage al een eeuwigheid in de schijnwerpers staat. Het voormalige wonderkind trad op zijn twaalfde op bij de Grammy Awards en werd als tiener opgenomen in de band van vibrafonist Gary Burton. Inmiddels is hij 38 en rijgt hij de albums aaneen. Scenes From Above is zijn vijfde Blue Note-release. Opmerkelijk, want in het streaming-tijdperk zijn albums minder belangrijk geworden dan touren. Staat hij daar weleens bij stil? ‘Ik heb het geluk dat ik steeds de kans krijg om platen te maken. Dan denk ik: laten we het doen. Dat de impact kleiner is dan vroeger, maakt me niet zoveel uit. Ik ben opgegroeid na het tijdperk van big budget-releases.’
Uitnodiging voor een andere wereld
‘Ik maak platen omdat ik kunst wil maken’, besluit Lage. ‘Het zijn intieme uitnodigingen voor luisteraars om zich even naar een andere wereld te verplaatsen. Kijk naar iemand als John Zorn, een held en goede vriend. Hij maakt al jaren bijna elke maand een plaat, puur vanuit creatieve drive, niet vanwege commercie. Dat vind ik geweldig. Zo productief zal ik nooit zijn, maar het idee spreekt me enorm aan.’
Scenes From Above – Julian Lage ft. John Medeski, Jorge Roeder, Kenny Wollesen (Blue Note Records) uit op 23 januari 2026
Concertdata:
9 mei 2026 – TivoliVredenburg, Utrecht
10 mei 2026 – Jazz à Liège, Luik
13 mei 2026 – Muziekgebouw Eindhoven
