Met zijn vierde release voor Blue Note verdiept de pianist, componist en filosoof zijn zoektocht naar spiritualiteit, culturele identiteit en collectief geheugen, verpakt in een rijke mix van jazz, Afrikaanse tradities en contemporaine klanken. Voor dat laatste is zijn 18-jarige zoon Thingo verantwoordelijk. Zijn subtiele elektronische texturen geven de muziek een eigentijdse onderlaag, zonder afbreuk te doen aan de organische kracht van het geheel.

Makhathini onderzoekt op The Myth We Choose de rol van mythevorming binnen verschillende culturen en gemeenschappen. Die thematiek sluit aan bij een album als In The Spirit Of Ntu uit 2022. Het krachtige Imvunge KaNtu verwijst opnieuw naar deze Zuid-Afrikaanse pre-koloniale filosofie. Makhathini’s karakteristieke hamerende aanslag, zijn ongebruikelijke harmonieën en de stootkracht van ritmesectie Dalisu Ndlazi (bas) en Lukmil Pérez (drums) geven het nummer een aangrijpende intensiteit.

Het album opent indrukwekkend met Kuzodlula, waarin plechtstatige koorzang en het lyrische trompetspel van Robin Fassie Kock direct de spirituele toon zetten. Een ander hoogtepunt is Liyoze Line Nangakithi, een poëtisch duet tussen Makhathini’s piano en het fluitspel van Shabaka. Hun muzikale verwantschap gaat terug tot Wisdom Of Elders van Shabaka and the Ancestors, de samenwerking die Makhathini internationaal op de jazzkaart zette.

De bijdragen van vocalisten Thando Zide, Muneyi en Makhathini’s vrouw Omagugu versterken de universele lading van het album. Hun veelal in het Zulu gezongen teksten benadrukken de diepe verankering van de muziek in de Zuid-Afrikaanse cultuur. Makhathini zelf treedt eveneens naar voren als zanger, onder meer in het subtiele slotakkoord Zimthilili.

Ook nu verlegt Makhathini weer grenzen. The Myth We Choose is een muzikaal ritueel. Mysterieus, hypnotiserend en rijk aan betekenis. Een geestverruimende luisterervaring.

Het titelloze, instrumentale debuutalbum van Vlamp is een optelsom van de ontwikkeling die de band in hun zevenjarig bestaan doorgemaakt heeft. Er staan oudere songs op maar ook stukken die tijdens de opnames in de studio spontaan ontstonden. Improvisatie is dan ook een belangrijke pijler waarop hun relaxt groovende muziek rust.

Het Limburgse gezelschap rond gitarist Bart Oostindie, bassist Wladimir Geels en drummer Daan Gooren is gepokt en gemazeld in de muziekscene. Op het album en vaak ook op het podium word het drietal bijgestaan door een blazerssectie (Tim Paters, Roel van Wijk en Tim Daemen), percussionist Martin Verdonck en toetsenist Frank Montis.

De songs op het album bewegen zich tussen jazz en funk van de gesofisticeerde songs van Average White Band tot de stevigere P-funk van George Clinton c.s., maar er worden ook regelmatig onverwachte zijstraatjes ingeslagen. Zo is Stretch onmiskenbaar geïnspireerd door de geestverwanten van Khruangbin, ontpopt Lunar Lander zich plots als een vermomde ska-song, terwijl het gitaarwerk in Ardilla Carbello en Down The Rabbit Hole lonkt naar dat van Pat Metheny. Strak geïnstrumenteerd, stijlvol en onweerstaanbaar swingend.

In vergelijking met Jalen Ngonda’s debuut Come Around And Love Me is Doctrine Of Love weelderiger gearrangeerd en gevarieerder van opzet. De Motown-invloeden zijn zeker nog traceerbaar in songs als Anyone In Love, Good Good Love, Burning Temptation en Hang It On The Shelf, maar de van Liverpool nu alweer tien jaar geleden naar Londen verhuisde Amerikaanse zanger/multi-instrumentalist/songschrijver laat ze samensmelten met een stilistisch wat breder referentiekader.

Terwijl Anyone In Love verwijst naar discoballads uit de tweede helft van de jaren 70 (denk aan de gebroeders Gibb) is Love Is Gone met zijn subtiele arrangementen geïnspireerd door het werk van Burt Bacharach. De kracht van het album zit in de beheersing. Ngonda kiest niet voor moderne productie-effecten, maar vertrouwt op melodie en sfeer. En dan is er vooral die onwaarschijnlijk mooie fluwelen falsetto waar soms een rauw randje in doorklinkt.

Omdat veel nummers in hetzelfde rustige tempo blijven hangen, dreigt halverwege enige voorspelbaarheid. Aan wie houdt van dynamische wendingen of experiment is deze plaat dan ook niet besteed. Die consistente sfeer kan echter ook als een kwaliteit worden gezien: Doctrine Of Love is geen spectaculair statement maar een warm, stijlvol en oprecht soulalbum en vormt het klinkende bewijs dat de klassieke professie van songschrijven nog altijd bestaansrecht heeft.

Clarity Of Vision is net als Roots & Reflections (2019) een driedubbelalbum van jazzpianist Bart Flos, maar nu alleen solo. En opgedeeld in drie delen: Sense of Purpose, Sense Of Direction en Sense Of Urgency. Het gaat om eigen werk van Flos en arrangementen van bekende jazzstandards. Zoals drie uitvoeringen van Autumn Leaves. Bart Flos speelt veelzijdig op de concertvleugel Fazioli.

Het eerste album opent met twinkelend pianospel. Bij On Green Dolphin Street speelt hij heel snel. In Parisien Heartbreak geeft zijn pianospel ook gevoel weer door de hoge tonen. Zijn compositie Three Down Four To Go is ritmisch gevarieerd. Hij speelt snelle toetsen over de lage bastoon heen. En dat is in andere tracks ook vaak te horen. Deel 1 eindigt goed met Autumn Leaves.

Het tweede album begint met Lean On Me, dat wordt gekenmerkt door een rustige melodie. Bij Billie’s Bounce laat Flos horen hoe hij goed blues kan spelen. De beste eigen compositie is Sipping Piña Colada, een mix van jazz en latin. Straight No Chaser, de jazzcompositie van Thelonious Monk, wordt schitterend gespeeld door Bart Flos. Autumn Leaves II is een goede gearrangeerde, lange versie.

Het eerste stuk van album 3 is het mooie My Funny Valentine, gevolgd door Caravan, de jazzstandard van Duke Ellington. Bart Flos laat hier horen wat hij met zijn pianospel kan uitdrukken. Zo ook in de bekende jazzstandaard A Night In Tunesia, gecomponeerd door Dizzy Gillespie en bekend door de uitvoering van Duke Ellington. Na Ode To Keith, de eigen compositie van Bart Flos, eindigt de afsluiter Autumn Leaves in deze derde versie met enerverend en energiek pianospel.

Studio La Buissonne (Pernes-les-Fontaines) ligt in een paradijselijke omgeving. In de Provence, ten zuiden van Carpentras, met uitzicht op de Mont Ventoux en vlakbij topografische heerlijkheden als Isle sur la Sorgue, Avignon en Orange. En dan nog de culinaire hoogstandjes en grote wijnen in de buurt. Kortom, niets staat een hoog aangeslagen kwartet als dat van tenor- en sopraansaxofonist Joe Lovano (1952) in de weg om daar een geïnspireerd album op te nemen. Dat deed hij in februari 2025 met gitarist Julian Lage, bassist Asante Santi Debriano en drummer Will Calhoun.

Lovano is een routinier, iemand waarbij je denkt dat die geen vragen meer heeft over zijn spel en zijn positie in de jazzwereld. Toch wel; zo vertelde hij ons in 2011 dat het grootste dilemma voor hem was hoe hij zichzelf kon zijn. Nog steeds. ‘Kijken of je kunt spelen vanuit je persoonlijke ervaringen. Niet door iemand te imiteren. Dat geldt overigens voor alle instrumentalisten. You have to create a sound!’ Dat ging volgens hem niet alleen over de toon. ‘Your sound isn’t just your tone. Het gaat ook over je stijl, je aanpak. De articulatie, de houding daarbij. Dat is de grootste uitdaging voor mensen zoals ik.’

Het is dus vijftien jaar later een mooi moment om te beluisteren of Lovano in dit nieuwe album getrouw is aan zijn credo. Nadat je zeven stukken gehoord heb kun je dat alleen maar bevestigen, vanaf de wonderschone uitvoering van Charlie Hadens First Song tot en met Lovano’s eigen Congregation. Vijf composities zijn van zijn hand, daarnaast horen we nog Lady Day van Wayne Shorter.

Wat opvalt is de grote gevoeligheid waarmee de kwartetleden op elkaar reageren, een sensitiviteit die mogelijk door de riante omstandigheden kon worden opgeroepen. Het tweede stuk van het album heet Amsterdam. Je zou denken, wat heeft die stad er nou mee te maken, maar het stuk demonstreert zoveel harmonische en andere vrijheden dat je inderdaad even denkt aan Bennink en Mengelberg. De drie ballads demonstreren dat er ook in zo’n setting onderling heel veel ruimte kan worden toegestaan.

De carrière van zanger-pianist-componist en producer Allen Toussaint (1938-2015) wordt gedomineerd door een indrukwekkende reeks bijgedragen aan de rijke muziekgeschiedenis van New Orleans. In 2005 verwoestte orkaan Katrina zowel zijn huis als de Sea-Saint Studio, waarvan hij mede-eigenaar was. Hij verkaste naar New York, waar de club Joe’s Pub zijn uitvalsbasis werd. In 2009 nam hij in die club 45 carrière omspannende songs op. Daarvan stonden 25 al op het album Songbook uit 2013, nu heruitgebracht als Deluxe Edition dubbel-lp. Op het eerste schijfje van de simultaan uitgebrachte dubbel-cd staan in dezelfde volgorde als de oorspronkelijke Rounder-uitgave. De twintig niet eerder uitgebrachte tracks, zowel originals als enkele covers, vullen de tweede cd.

Op St. James Infirmary na, bevat de vinylversie van Songbook eigen composities, deels geschreven onder de pseudoniemen Naomi Neville en Clarence Toussaint, zijn ouders.

Toussaint had een ietwat ingetogen tenorstem en op de piano manoeuvreert hij door blues, jazz, klassiek en de typische New Orleans stijl (Professor Longhair, Dr. John en James Booker). Dat spel vormt technisch, samen met dat van Booker, de beste piano blues uit ‘Nawlins’. De over zo’n drie octaven lopende uithaal in Get Out Of My Life Woman – geschreven voor Lee Dorsey – is zo’n hoogstandje. Dorsey en Aaron Neville waren de grootste afnemers van Toussaints werk. It’s Raining, bedacht voor Irma Thomas, reflecteert de drip-drop regen in het pianospel. Nederlanders zullen in het van Steve Goodman gecoverde City Of New Orleans wellicht Gerard Cox’ uitvoering ’t Is Weer Voorbij Die Mooie Zomer herkennen. Die is met dit veelal zonnig klinkende album hopelijk nog lang niet voorbij.

‘Hoodies’ staan symbool voor jeugdcultuur en saamhorigheid; ‘hood’ is ook een verwijzing naar brotherhood en neighbourhood. Allemaal van toepassing op dit New Yorkse trio, dat ooit op straat begon met spelen, tijdens corona optrad in de woonkamer, en nu zijn debuutalbum uitbrengt. Abdias Armenteros (sax en viool), Sebastian Rios (bas, composities) en T.J. Reddick (drums) hebben de tijd genomen hun geluid te vervolmaken.

De jonge band zag zijn kans schoon traditionele jazz met moderne muziekstijlen van over de wereld te verbinden. Ze combineren naar hartenlust blues, swing en improvisatie met invloeden uit de hiphop, Afro-Latijnse muziek en pop. Zo willen zij hun jazz toegankelijk maken voor de jongere muziekliefhebber.

Dat lukt New Jazz Underground met verve. Een track als Hold My Halo (Paint Me Perfectly), heerlijke titel overigens, staat stevig in de bop-traditie. Las Salinas (Prelude) is een mooie verkenning op de contrabas, en Hoodie Jig is in een spannende driekwartsmaat gespeeld, met handclaps en een heel klein beetje vocalen, waarvan je je steeds afvraagt of ze nog een keer terugkomen.

Hoodies heeft als grote voordeel dat de muziek volledig zonder opsmuk is opgenomen. Zo hoor je de individuele kwaliteiten – en die zijn niet gering – van de bandleden tot bloei komen. In aansluiting op de release van dit overtuigende debuut komt New Jazz Undergroud op North Sea Jazz spelen. Iets om naar uit te kijken.