De negende editie van Transition Festival op 28 maart in TivoliVredenburg blonk dit jaar minder uit in vernieuwing en avontuur dan bij voorgaande edities. Toch was er voldoende variatie.
Tekst: Arjan Klaver en Angelique van Os | Foto’s: Sydney Korsse – openingsbeeld: Ami Taf Ra
Q-tet
Vanaf 13.30 uur is de Rabo Open Stage gevuld met jazzmuzikanten van nu. Q-Tet onder leiding van de jonge zangeres, jazzfluitiste en beeldend kunstenaar Qisheng Zheng zorgt voor de prelude. Zij kan hier alvast opwarmen voor een drukke agenda later dit jaar, onder meer op North Sea Jazz. Zheng laat haar muzikale talent horen en toont ook haar sterke artistieke visie, waarin improvisatie en expressie centraal staan. Met Qisheng Zheng (fluit, vocals), Norbert Lensink (altsax), Tijs Klaasen (bas), Wouter Kühne (drums), Philipp Rüttgers (toetsen). (AK)
Trygve Seim ft. Mathias Eick
In de Grote Zaal start Transition gelijk met een hoogtepunt. De Noorse saxofonist Trygve Seim doet de aftrap met zijn uit de hand gelopen kwartet en strijkensemble. Seim hoorde het strijkkwintet in een hotel hoog in de bergen tijdens een skitrip. Hij was erg onder de indruk en vroeg ze mee naar Transition. De saxofonist opent op gebogen sopraan met een melancholisch intermezzo, samen met de strijkers. Het vloeiende samenspel is prachtig en Seim beweegt zich subtiel met zijn herkenbare lyrische, loepzuivere en wat oosters-achtige spel.
Na een kwartier nemen we afscheid van het ensemble. Het maakt plaats voor een kwartet aangevuld met speciale gasten: trompettist Mathias Eick en diens drummer Hans Hulbækmo. Het concert heeft een mooie opbouw, met voldoende ruimte voor de andere musici. Drummers Markku Ounaskari en Hulbækmo vullen elkaar sterk aan, zonder dat ze alle aandacht opeisen. De lyrische sound van Eick valt als een warme deken om ons heen. Het is een prachtige aanvulling op het zangerige en sensitieve spel van Seim. De saxofonist kiest zijn noten en lijnen zorgvuldig. Maar hij kan ook wel degelijk gas geven en vlammen met deze formatie, waarvan de muziek echt binnenkomt. (AvO)
Jasper Høiby’s 3Elements
In Hertz masseert bassist Jasper Høiby met zijn 3Elements een uur lang de trommelvliezen van de jazzliefhebbers. De Deen presenteert daar zijn project als een mogelijke opvolger van de gevestigde orde. Zijn trio met de geweldige pianist Xavi Torres en de energieke drummer Naíma Acuña brengt frisse, internationale energie samen. Drummer Acuña wordt internationaal geprezen door onder meer Jazzwise en Jazz Magazine om haar technische beheersing en sterke podiumuitstraling. Het trio speelt werk van het gloednieuwe album Conversations Of Hope. Daarin staan complexe structuren, sterke interactie en veel ruimte voor improvisatie centraal. Niet zelden valt de zaal stil, volledig meegezogen in de muziek. Høiby benadrukt na afloop het belang van samenwerking en gedeelde invloeden, met jazzlegende Chick Corea als belangrijke inspiratiebron. ‘Het was de eerste keer dat we live met z’n drieën speelden, maar het voelde meteen natuurlijk’, aldus de bassist. ‘Er is een mooie balans tussen ons.’ (AK)
Jasper Blom
Op naar de clubsetting van Cloud Nine. Hier staat Jasper Blom. De tenorsaxofonist speelt hier in een elektronische setting met zijn nieuwe trio; de Belgische toetsenist Jozef Dumoulin en de Duitse drummer Leif Berger. Blom is omringd door een batterij aan effectpedalen (waarschijnlijk sequencers) en andere elektronica. Ook Dumoulin heeft allerlei synths om zich staan.
Het trio oogt op het podium wat statisch; alsof ze ieder in hun eigen wereld verkeren. Gefocust op hun eigen bijdrage, waardoor het geheel wat rommelig en fragmentarisch klinkt. Daarnaast lijken Blom en Dumoulin ook meer bezig te zijn met het bedienen van de knoppen, effecten en het experiment, dan daadwerkelijk samen te spelen. Jammer. Drummer Berger beweegt zich vrij om de anderen heen. Structuur lijkt te ontbreken en de intense muziek dendert aan één stuk door, wat nogal een contrast vormt met de sfeer van het vorige concert. Het is daardoor vermoeiend om langdurig naar te luisteren zo aan het begin van de middag. (AvO)
Dave Holland & Lionel Loueke
Baslegende Dave Holland en gitaarvirtuoos Lionel Loueke spelen eveneens in de Grote Zaal. Loueke, die vlak voor het concert nog tot rust kwam op het zonovergoten terras van Het Gegeven Paard, zou oorspronkelijk al eerder met Holland optreden. Door een medische ingreep bij de bassist, die eerder samenwerkte met onder anderen Miles Davis en Chick Corea, werd dat concert uitgesteld, waarna Loueke eerder al met drummer Jeff Ballard optrad. ‘It was great’, bekent Loueke kijkend over zijn brilmontuur en nippend aan zijn cappuccino. Een uur later staat hij op het podium van de Grote Zaal met die andere jazzheld, Holland. Het duo Holland en Loueke brengt materiaal van het album United (2024), dat voortkwam uit een spontane soundcheck-improvisatie. In de Grote Zaal ontstaat een levendige muzikale dialoog tussen de fraai gestileerde contrabas en gitaar, waarin subtiliteit en spanning elkaar voortdurend afwisselen. Ondanks enkele technische problemen met de elektronische klankafstelling blijft de interactie intens en gelaagd. Over het publiek wordt een levendige dialoog uitgestrooid waarin contrabas en gitaar voortdurend op elkaar reageren: soms fluisterend, soms uitdagend, altijd in balans. Chant, Pure Thoughts Of Life Goes On. De liefhebbers in de afgeladen zaal kwamen niets tekort. (AK)
Dominique Fils-Aimé
Transition heeft tijdens deze editie aandacht voor vier rising stars binnen de internationale vocale jazz. De eerste belofte is de Canadese Dominique Fils-Aimé, die wat laat begint in de Pandora-zaal. Ze sleepte al de nodige prijzen in de wacht, zoals de prestigieuze JUNO Award en stond in voorprogramma’s van Melody Gardot, Diana Krall en Ibrahim Maalouf. De Canadese begint gewaagd met een opgenomen sample, ingezongen door haar moeder, waarna ze a capella met wel erg veel reverb de zaal bezweert met haar zwoele stem. De vijfkoppige band begeleidt Fils-Aimé met subtiele laagjes en soundscapes in de toetsen en gitaar, en repeterende trompetlijnen. Al snel blijkt de zangeres niet goed bij stem te zijn; in de hoogte klinkt haar stem dun, alsof ze kracht mist en het is soms echt onzuiver. Ook komt ze soms niet boven de heavy band uit en klinkt het repertoire wat onsamenhangend. Met haar fraaie verschijning maakt ze wel wat goed, maar ze overtuigt vanmiddag niet genoeg. (AvO)
Ludvig Søndergaard Sekstet
We vangen nog een glimp op van het avontuurlijke Ludvig Søndergaard Sextet, die op het wat oneerbiedige podium in de beneden foyer staat, de Rabo Stage. Het is niet gemakkelijk om hier te spelen vanwege de onrustige doorloop. Toch is het belangrijk dat deze locatie er is, omdat hier vooral nieuw talent van eigen bodem een plek krijgt. Maar wij gunnen deze musici ook een mooi zaaltje. Het sextet van de Deense drummer bestaat uit een aantal bekende gezichten uit de internationale Amsterdamse scene, zoals Chaerin Im (piano) en Micheal Murray (saxofoon) en Ketija Ringa (fluit). Onder de pulserende grooves van Søndergaard improviseren ze vrijelijk en weten elkaar naadloos te vinden in de uitdagende arrangementen. (AvO)
Bugge Wesseltoft
Een deur verder, in de Grote Zaal, staat opnieuw klasse uit Noorwegen. We hebben het hier over Bugge Wesseltoft, Arild Andersen en Gard Nilssen. Drie grootheden die elkaar in deze bezetting vrij recentelijk vonden en repertoire spelen van Wesseltofts vorig jaar verschenen album Am Are. Met het grootste gemak weet het drietal elkaar te vinden, terwijl ze even soepel hun eigen momenten pakken in uitgesponnen en virtuoze solo’s. Het is het schoolvoorbeeld van collectieve coherentie en individuele kwaliteit. De ene keer swingend, ondersteund met een vleugje 70s synths, de andere keer meer de Noorse openheid opzoekend. (AvO)
Tyreek McDole
Dan snellen we ons naar Cloud Nine – en verbranden weer aardig wat calorieën door de vele trappen omhoog. Dit keer voor de opkomende vocalist Tyreek McDole, die in 2023 de prestigieuze Sarah Vaughan International Jazz Vocal Competition won. Dat de sympathieke Amerikaan met Caribische roots een showman is, blijkt al snel. Hij presenteert zelfverzekerd en haalt alles uit de kast tijdens zijn performance. Dat geldt ook voor zijn uitbundige trio, met Idris Frederick (piano), Dann Finn (bas) en Gary Jones III (drums), waarmee hij één geheel vormt. McDole zingt soms wat over the top, inclusief gilletjes en stevige uithalen, dan weer ingetogen, met veel lucht en een laag vibrato. Van zwoele souljazz met groot respect voor de Amerikaanse jazztraditie, zoals het duet Ugly Beauty dat hij opnam met veteraan Kenny Barron. McDole brengt voornamelijk repertoire van zijn debuutalbum, Open Up Your Senses, uit 2025. De composities zijn divers en tegelijkertijd lijkt de zanger zoekende naar zijn eigen identiteit door zoveel stijlen en vibes aan te halen waardoor het geheel niet echt beklijft. Wel brengt hij een frisse wind en zal hij ongetwijfeld een publiekslieveling worden. (AvO)
Christie Dashiell
De derde vocalist uit de VS die we vanavond horen is Christie Dashiell. De Grammy-genomineerde zangeres beschikt over een enorme souplesse, fabuleuze frasering en uitstekende techniek. Dashiells sound doet erg denken aan de warme jazzklanken van Dianne Reeves en de diepe soul van Lalah Hathaway, waardoor haar eigen sound ontbreekt.
Dashiell durft risico’s te nemen door flinke dissonanten te zingen en toch goed in key te blijven, hoewel ze steeds het randje opzoekt. Haar trio, met veteraan Reggie Washington (bas), Danny Grissett (piano) en ‘onze eigen’ Yoràn Vroom (drums) verzorgt mooi dynamisch samenspel. Dashiell opent met grootse uithalen en glissando’s, maar vervolgt klein met spoken word. Dat vormt een mooie afwisseling. Haar vertellende manier van zingen in het stuk Grief is wat meer eigen, en heeft verrassende wendingen in de akkoorden en harmonieën. Van het wat donkere Grief vervolgt Dashiell naar een meer luchtig en easy listening How It Ends, waar ze zich al scattend even gemakkelijk in beweegt en indruk maakt. Een imponerende verschijning, deze dame. (AvO)
Theo Croker
Ant Law & Alex Hitchcock ft. Jasper Høiby en Sun-Mi Hong
Zes uur en veel optredens later, waaronder de Belgische jazzformatie De Beren Gieren en de Grammy-genomineerde trompettist Theo Croker, terug naar de Open Stage. Daar stond het project van gitarist Ant Law en saxofonist Alex Hitchcock, House Of Light. Samen met de eerder genoemde Jasper Høiby op bas en drummer Sun-Mi Hong vormt het kwartet een uitgesproken stem binnen de hedendaagse jazz die volledig weet te boeien. Hitchcock noemt het zelf een trans-Atlantische jazzdialoog. ‘Wat wij spelen laat zien hoe jazz grenzen overschrijdt, culturen verbindt en zich blijft ontwikkelen in nieuwe vormen. Ons optreden toont hoe vier verschillende stemmen samen een nieuw muzikaal landschap kunnen creëren. Jazz blijft een levendige en diverse scene – van intieme cafés tot grote podia – met een voortdurende uitwisseling van Europese en Amerikaanse invloeden.’ (AK)
Ife Ogunjobi
We gaan er swingend uit met de Britse trompettist Ife Ogunjobi, die je wellicht kent van Ezra Collective. De stoere en vrolijke trompettist combineert zijn Afrikaanse roots met Nigeriaanse fuji en Afrobeat met Londense jazz en hiphop in zijn zevenkoppige band. In de zaal klinken vette grooves aangevuld met kleurrijke percussie, subtiele gitaarlicks en warme synths. Deze opzwepende energie hadden we even nodig, ondanks dat het wel veel op elkaar lijkt. Maar dat mag de pret niet drukken, want dit is een fijne festivalact waarbij je vanzelf in beweging komt. (AvO)
Steve Coleman
Het slotakkoord van deze geslaagde negende editie van Transition is voor altosaxofonist Steve Coleman. Hij trad ook al in 2017 op het festival op en geldt als drijvende kracht achter de invloedrijke M-Base-beweging, waarin ritme, structuur en improvisatie radicaal opnieuw worden vormgegeven. Het publiek in de Grote Zaal genoot zichtbaar en werd na een laatste natje en droogje tevreden opgenomen in het even dynamische uitgaansleven van Utrecht. (AK)
Gezien: Transition Festival, 28 maart 2026 – TivoliVredenburg, Utrecht
